literki online / bramka sms /  skaner online 

W CO GRAMY?

GOL

Gamedesire

Opis gry

Inne gry

lista znaczeń

lista 2- i 3-literówek

MENU

regulamin ligi

Ekstraklasa

I liga

II liga

III liga

wiadomości ligowe

RÓŻNOŚCI

PFS

księga gości

kontakt

forum literek

liga kości

liga 1000

 

 

 

 

 

 

ZNACZENIA SŁÓWEK


 

S: 1. symbol siarki, pierwiastka chemicznego; 2. oznaczenie simensa, jednostki fizycznej; 3. symbol południa, południowej szerokości geograficznej; 4. międzynarodowy kod samochodowy Szwecji
SA: 1. Słownik Alternatywny; 2, spółka akcyjna; S.A.; 3. niem. Die Sturmabteilung der Nationalsozialistischen Deutschen Arbeiterpartei, Oddział Szturmowy NSDAP
SAAB: 1. Saab-Scania Aktiebolaget, koncern produkujący głównie samochody, samoloty, systemy komputerowe; 2. marka samochodów
saab: samochód marki SAAB
Saara: 1. rzeka we Francji i w Niemczech; 2. kraj związkowy w Niemczech
Saba: imię żeńskie
sabadyl: 1. cebulkowa roślina z rodziny liliowatych; kichawiec; sabadyla 2. wyciąg octowo-etanolowy z nasion sabadyli
sabadyla: 1. cebulkowa roślina z rodziny liliowatych; kichawiec; sabadyl 2. wyciąg octowo-etanolowy z nasion sabadyli
sabadylowy: przymiotnik od: sabadyla
sabal: palma sabalowa, bocznia, drzewo z rodziny arekowatych
sabalowy: przymiotnik od: sabal
Sabała: Sabała, Sabalik (właśc. Jan Krzeptowski) (1809-1894), polski muzykant i gawędziarz góralski, znakomity myśliwy
sabałowy: dotyczący Sabały
Sabałowy: należący do Sabały
sabat: w średniowieczu zlot parających się magią ludzi
sabat: żołnierz zaciężny
sabatariański: odnoszący się do sabatarianina
sabatowy: przymiotnik od: sabat
Sabaudczyk: mieszkaniec Sabaudii
Sabaudia: kraina historyczna we Francji
Sabaudka: mieszkanka Sabaudii
sabaudzki: przymiotnik od: Sabaudia
sabayon: sos z wina, przypraw korzennych i żółtek utartych z cukrem
Sabejczyk: członek szczepu zamieszkującego w starożytności Sabę, państwo przedmuzułmańskie
sabil: studnia publiczna w architekturze islamu, najczęściej umieszczana w pawilonie i otoczona ozdobną kratą
Sabina: imię żeńskie
sabniański: przymiotnik od: Sabnie
sabotażowy: przymiotnik od: sabotaż
sabotujący: taki, który sabotuje
sabra: rodowity Izraelczyk
sabra: jadalny owoc kaktusów z rodzaju opuncja
sachaliński: przymiotnik od: Sachalin, wyspa na Oceanie Spokojnym
sacharoza: Dwucukier otrzymywany z buraków cukrowych stosowany głównie jako tzw."cukier do herbaty".
sacharyna: syntetyczny związek organiczny, biały krystaliczny proszek około 550 razy słodszy od cukru, używany w lecznictwie jako środek słodzący dla chorych na cukrzycę
sachem: wódz indiański
Sachmet: mit. egip. bogini, personifikacja niszczącej siły słońca, waleczności królewskiej i boskiej mocy chroniącej faraona; przedstawiana jako postać kobieca z głową lwicy
Sachsenhausen: 1. osiedle w pobliżu Oranienburga (Niemcy); 2. hitlerowski obóz koncentracyjny, założony VIII 1936 w osiedlu Sachsenhausen
Sacramento: 1. rzeka w USA; 2. pasmo górskie w USA; 3. miasto w USA
sacrum: sfera spraw świętych; to, co odnosi się do rzeczy świętych
saczek: 1.nieduży worek, torba podróżna 2.daw. męski płaszcz wiosenny
sad: ogród owocowy; obszar gdzie zasadzono drzewa lub krzewy owocowe
sadecki: przymiotnik od: Sadki
sadełko: zdrobnienie od: sadło
sadhu: wędrowny asceta hinduski
sadkowicki: przymiotnik od: Sadkowice
sadlinecki: przymiotnik od: Sadlinki
sadło: tkanka tłuszczowa odkładająca się wokół narządów wewnętrznych
sadnik: narzędzie do robienia otworów w spulchnionej glebie w odpowiednich odstępach, używane przy sadzeniu roślin
sadomasochizm: doznawanie rozkoszy płciowej przy zadawaniu albo odczuwaniu bólu; algolagnia
sadoweński: przymiotnik od: Sadowne
sadowski: przymiotnik od: Sadowa, Sadowie
sadowy: przymiotnik od: sad
saduceusz: arystokrata w stronnictwie polityczno-religijnym w starożytnej Judei, przeciwnik faryzeuszy
sadyba: siedziba, siedlisko, miejsce zamieszkania, osiedle
Sadyba: dzielnica Warszawy
sadz: 1. skrzynia z otworami do przetrzymywania żywych ryb; 2. miejsce w łodzi rybackiej na złowione, żywe ryby
sadza: miałki proszek złożony z drobnych kryształków grafitu, powstały w wyniku niecałkowitego spalania lub termicznego rozkładu związków węgla
sadzący: taki, który sadzi
sadzeniak: ziemniak przeznaczony do sadzenia
sadzeniakowy: przymiotnik od: sadzeniak
sadzeniowy: związany z sadzeniem, nadający się do sadzenia
sadziec: bylina z rodziny złożonych, rosnąca w zaroślach nad brzegami wód
sadzonka: 1. młoda roślina wyhodowana z nasienia, do czasu jej przesadzenia; flanc, rozsada, flanca 2. pęd lub część pędu, korzenia albo liścia odcięte od rośliny macierzystej i przygotowane do sadzenia
sadzonkowy: przymiotnik od: sadzonka (np. materiał sadzonkowy)
sadzulec: narzędzie ręczne używane do sadzenia odciętych pędów drzew, zwykle topolowych lub wierzbowych
sadzyk: siatka do przetrzymywania ryb
sadź: biały osad powstający z marznących kropelek mgły; szadź
sadżi: inaczej cło, podatek od towarów
safari: 1. karawany wyprawy myśliwskiej (lub innej) wraz z ludźmi, zwierzętami, wozami i sprzętem w Afryce Wschodniej 2. styl ubierania się naśladujący stroje Europejczyków na wyprawach safari
safes: sejf
safian: skóra kozia wyprawiona garbnikami roślinnymi
safianowy: wykonany, zrobiony z safianu
Safona: (VII/VI w. p.n.e.), poetka grecka z Mityleny na wyspie Lesbos; Safo
safranina: zasadowy i kwasowy barwnik należący do barwników azynowych, dający jaskrawe wybarwienia bawełny i wełny
saga: 1. wielotomowy utwór epicki opisujący dzieje jakiejś rodziny, przynoszący obraz jakiejś epoki, 2. pochodząca ze wczesnego średniowiecza staroskandynawska opowieść prozą o norweskich i islandzkich władcach, rodach
sagaj: rodzaj sztyletu u ludów wschodnich i południowych
sagan: duży garnek lub jego zawartość
Sagan: Françoise Sagan (właśc. Françoise Quoirez) (ur. 1935), pisarka francuska
sagatys: 1. gatunek tkaniny, płótno farbowane na niebiesko z białymi punktami 2. tkanina lniana domowej roboty
sagenit: odmiana rutylu wykształcona w postaci igiełkowych mikroskopowych wrostków w innych minerałach, np. w biotycie
sagitalny: szew sagitalny (szew strzałkowy) - spojenie kości ciemieniowych czaszki
sago: mączka z rdzenia niektórych palm
sahajdaczny: osoba piastująca w armii kozackiej stanowisko odpowiadające hetmanowi
sahajdak: futerał z łukiem i kołczan ze strzałami; sajdak
Sahara: pustynna i półpustynna kraina w Afryce, największa na Ziemi
saharyjski: przymiotnik od: Sahara
sahel: wąski pas półpustynny na południowych obrzeżach Sahary
sahib: w kolonialnych Indiach: pan
said: seid, tytuł potomków Mahometa
saimiri: małpa szerokonosa z rodziny kapucynek; sajmiri
sainete: hiszpańska opera komiczna z XVIII wieku
sainit: minerał, odmiana pirytu
saintpaulia: bylina z rodziny gesneriowatych; sępolia, fiołek afrykański
sajan: kurtka wojskowa, płaszcz z lekkiej materii
sajański: przymiotnik od: Sajany
sajdak: futerał z łukiem i kołczan ze strzałami; sahajdak
sajerz: indywidualizm: rzemieślnik zajmujący się wyrobem sai (włoskiej, cienkiej, lekkiej materyjki, modnej w dobie renesansu)
sajgoński: przymiotnik od: Sajgon
sajka: ryba z rodziny dorszowatych; dorszyk polarny
sajmiri: małpa szerokonosa z rodziny kapucynek; saimiri
sajra: mała ryba morska z rzędu okoniokształtnych
sak: 1. sieć na ryby w kształcie worka 2. sidło, potrzask na ptaki 3. przenośnie: pułapka, potrzask
sake: rodzaj wódki wyrabianej z ryżu, kojarzony z Japonią
saki: drobna małpa szerokonosa
sakla: chata górali kaukaskich o płaskim dachu zbudowana z kamienia, drewna lub gliny
sako: polski język automatycznego programowania obliczeń numerycznych, stosowany w maszynach matematycznych
sakpalto: dawny męski płaszcz wiosenny lub letni
sakra: 1. religioznastwo: uroczystość święceń duchownych, zwłaszcza biskupich 2. historia: namaszczenie monarchy w czasie koronacji
sakramencki: w wyzwiskach: niegodziwy, przeklęty, diabelski
saksofon: instrument dęty należący do grupy instrumentów drewnianych (choć wykonany zazwyczaj z metalu)
saksofonowy: przymiotnik od: saksofon
saksoński: przymiotnik od: Saksonia
saksy: okresowa praca zarobkowa za granicą, często podejmowana nielegalnie
sakulina: skorupiak z podgromady wąsonogów
sakura: odmiana wiśni japońskiej
sakwa: woreczek na pieniądze; kiesa, trzos
sala: 1. duże pomieszczenie będące miejscem zebrań, wystaw itp.; 2. publiczność zgromadzona w sali (pomieszczeniu); słuchacze, widzowie
salam: powitanie, pozdrowienie u muzułmanów; salem
salamandra: Płaz ogoniasty, zamieszkuje głównie Karpaty i Sudety
salami: sucha kiełbasa wędzona z mięsa oślego
salamiński: przymiotnik od: Salamina
salangana: ptak z rodziny jerzyków
salat: obowiązkowa modlitwa muzułmańska odmawiana pięć razy dziennie; namaz
salcefia: roślina z rodziny złożonych, jednoroczna lub dwuletnia, o jadalnych korzeniach, uprawiana w całej Europie; salsefia; kozibród lekarski
salchow: rodzaj skoku w łyżwiarstwie figurowym
saldo: w księgowości - różnica między prawą stroną konta (credit) i lewą (debet) lub odwrotnie; pozostająca do wyrównania różnica między sumami dochodu i rozchodu, aktywami i pasywami
salem: powitanie, pozdrowienie u muzułmanów; salam
salep: mączka z korzeni storczyków
saletrowy: przymiotnik od: saletra
saletrzak: mineralny nawóz azotowy
saletyn: zakonnik zgromadzenia Misjonarzy Najświętszej Marii Panny z La Salette, założonego we Francji w 1852 roku
salezjański: odnoszący się do salezjanina
salicylowy: przymiotnik od: salicyl
salina: zakład przemysłowy produkujący sól z solanki
salisbura: odmiana gruszy
saliwacja: nadmierne wydzielanie śliny; ślinotok
salka: zdrobnienie od: sala; mały pokój
salmiak: nazwa zwyczajowa chlorku amonu
salmina: białko zasadowe z grupy protamin, wyodrębnione z plemników łososia
salmonella: urzęsiona bakteria pałeczkowata występująca w przewodzie pokarmowym zwierząt i ludzi, jej gatunki chorobotwórcze wywołują dur brzuszny oraz zatrucia pokarmowe zwane salmonellozami
salmonelloza: choroba zakaźna wywoływana przez bakterie z gatunku salmonella, występuje zwłaszcza u młodych zwierząt
salmonellozowy: przymiotnik od: salmonelloza
salol: związek organiczny, salicylan fenylu; używany do odkażania przewodu pokarmowego i dróg moczowych
Salomea: imię żeńskie
Salomon: król żydowski (?-ok. 925 p.n.e.); postać biblijna znana ze swej mądrości i sprawiedliwości
salomonowy: wyróżniający się mądrością i sprawiedliwością (zwykle w wyrażeniach: salomonowy wyrok, salomonowy sąd)
salon: 1. zwykle najwięk., odpowiednio urządzony pokój, służący do przyjmowania gości; rzadz.: komplet mebli do takiego pokoju 2. duży, elegancki lokal usługowy lub sklep (w tym znaczeniu wyraz nadużywany) 3. przest. elitarne zebranie towarzyskie
salonicki: przymiotnik od: Saloniki, miasto w północnej Grecji
saloniczanin: mieszkaniec Salonik
saloniczanka: mieszkanka Salonik
salonik: mały salon
salonka: ekskluzywny wagon kolejowy
salonowy: przymiotnik od: salon
salopa: dawna, obszerna peleryna damska z rękawami
salopka: mała salopa
salowy: przymiotnik od: sala
salpa: przedstawiciel gromady z rodziny osłonic
salpinks: starogrecki instrument dęty
salpy: gromada osłonic występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej, przechodzących w swym rozwoju skomplikowaną przemianę pokoleń osobników płciowych i bezpłciowych; sprzągle
sals: wulkan błotny
salsefia: roślina z rodziny złożonych, jednoroczna lub dwuletnia, o jadalnych korzeniach, uprawiana w całej Europie; salcefia; kozibród lekarski
SALT: ang. Strategic Armaments Limitation Talks, rokowania w sprawie ograniczenia zbrojeń strategicznych podjęte przez Związek Radziecki i Stany Zjednoczone w 1969 r.
saltarello: taniec włoski w takcie trójmiarowym
saltato: określenie wykonawcze: gra lekko podskakującym smyczkiem
salto: obrót ciała w powietrzu przez głowę
salut: uroczysta salwa
salutować: oddawać salut, honory wojskowe
salutujący: oddający honory wojskowe, pozdrawiający
Salvador: imię męskie
salve: łac. witaj! bądź pozdrowiony!
salwa: jednoczesny wystrzał na komendę kilku i więcej armat lub strzelb
Salwador: 1. Republika Salwadoru; państwo w Ameryce Środkowej; 2. San Salwador, stolica państwa Salwador
salwadorski: związany z Salwadorem
salwarsan: związek arsenoorganiczny, klasyczny lek przeciwkiłowy, niezastąpiony do czasu wprowadzenia w lecznictwie antybiotyków
salwatorianie: Stowarzyszenie Boskiego Zbawiciela - zgromadzenie zakonne założone w XIX wieku, zajmujące się przede wszystkim działalnością misyjną i rekolekcyjną
salwinia: rodzaj paproci wodnych
salwować: ratować, uratować, ocalić
salwujący: taki, który salwuje (się)
salzburski: przymiotnik od: Salzburg
sałaka: skarlały śledź bałtycki
sałata: roślina z rodziny złożonych o liściach zwiniętych w luźne główki, niektóre odmiany uprawiane jako jadalne
sałatkowy: przymiotnik od: sałatka
sałatowy: przymiotnik od: sałata
sam: zaimek pełniący wiele funkcji w zdaniu
sam: sklep samoobsługowy
samar: pierwiastek chemiczny
samara: samochód, łada marki Samara
Samarkanda: miasto w Uzbekistanie
samarkandzki: przymiotnik od: Samarkanda
samarski: przymiotnik od: Samara
samarskit: minerał radioaktywny
samarytanin: przenośnie o człowieku litościwym, niosącym pomoc innym (zwłaszcza chorym)
Samarytanin: członek starożytnej grupy etniczno-religijnej zamieszkującej Samarię, zachowujący kult Jachwe
samarytański: taki, jak u samarytanina, właściwy samarytaninowi; miłosierny
sambal: przyprawa lub ostry sos, popularne w Indonezji i Malezji
sambenito: sukno z otworem na głowę noszone przez pokutników
sambijski: przymiotnik od: Sambia
sambo: Walka wręcz.
samborzecki: przymiotnik od: Samborzec
sambuca: likier włoski
samijski: dotyczący Samos, wyspy na Morzu Egejskim
samisen: trzystrunny japoński instrument muzyczny; shamisen
samizdat: zabroniona przez władze publikacja, wydawana na terenie Związku Radzieckiego
samizdatowy: przymiotnik od: samizdat
Samoa: 1. Wyspy Żeglarzy; archipelag na Oceanie Spokojnym; 2. (do 1997 Samoa Zachodnie) Niezależne Państwo Samoa; państwo w Oceanii; 3. Samoa Amerykańskie, zamorskie terytorium Stanów Zjednoczonych w Oceanii
Samoanka: 1. mieszkanka Samoa Amerykańskiego; 2. obywatelka Samoa
Samoańczyk: 1. mieszkaniec Samoa Amerykańskiego; 2. obywatel Samoa
samoański: przymiotnik od: Samoa, Samoa Amerykańskie, Samoa Zachodnie
samobij: tylko w wyrażeniu: kij samobij - w bajkach: czarodziejski kij, który sam bije na rozkaz właściciela
samobójca: ten, kto dokonał samobójstwa
samobójczyni: kobieta samobójca
samochodowy: przymiotnik od: samochód
samoczwart: we czterech
samodurstwo: bezmyślny upór, pyszałkowatość
samodziałowy: przymiotnik od: samodział
samodzielniej: stopień wyższy od przysłówka: samodzielnie
samodzielniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: samodzielny
samodzierżawca: monarcha absolutny; samowładca
samogłoskowy: przymiotnik od: samogłoska
samogonowy: przymiotnik od: samogon
samograj: 1. potocznie: instrument samogrający albo aparat odtwarzający dźwięki 2. w problemistyce szachowej: przeciwieństwo zugzwangu 3. przenośnie: rola w sztuce dająca aktorowi pole do popisu
samogwałt: podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; ipsacja, onanizm, onania, masturbacja
samojed: rosyjska rasa psa zaprzęgowego
samolotowy: przymiotnik od: samolot
samomat: w problemistyce: rodzaj zadania szachowego, w którym białe zmuszają czarne do dania mata białemu królowi, pomimo że czarne bronią się przed tym wszelkimi możliwymi sposobami
samonapędzający: taki, który sam napędza (się)
samoobsługowy: przymiotnik od: samoobsługa
samopis: aparat, przyrząd samopiszący
samoprząśnica: rodzaj przędzarki do samoczynnego wyrobu cienkiej przędzy
samopsza: pszenica jednoziarnowa; dziś prawie nie uprawiana
samorozpakowujący: taki, który sam rozpakowuje (się)
samorządowy: przymiotnik od: samorząd
samos: wino deserowe produkowane na greckiej wyspie Samos
samosa: smażone pierożki z nadzieniem szpinakowym
samotniej: stopień wyższy od przysłówka: samotnie
samotniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: samotny
samotracki: przymiotnik od: Samotraka
samotrzeć: we trzech
samouczek: podręcznik do samodzielnej nauki jakiegoś przedmiotu
samoweryfikacja: weryfikacja siebie samego
samowładca: władca nieograniczony, absolutny
samowładczyni: władczyni nieograniczona, absolutna
samowolniej: stopień wyższy od przysłówka: samowolnie
samowtór: we dwóch
samozapłonowy: przymiotnik od: samozapłon
samozapylenie: zapylenie zachodzące w obrębie tego samego kwiatu lub tej samej rośliny
samozryw: miara wytrzymałości włókien i przędz
sampan: mała płaskodenna łódź wiosłowa lub żaglowa, używana we wschodniej Azji
sampel: cyfrowy odpowiednik fragmentu dźwiękowego
sample: wpleciony w utwór muzyczny fragment dowolnie przetworzonego innego utworu muzycznego
samsara: w hinduizmie i buddyzmie: wędrówka dusz; sansara
samsung: produkt marki Samsung
Samuel: imię męskie
samum: lokalna nazwa wiatru wiejącego na Saharze i wywołującego burze piaskowe; chamsin; hamsin
samura: dorosła samica świni domowej lub dzika; maciora; locha
samuraj: w feudalnej Japonii: członek szlacheckiej warstwy rycerskiej
samurajski: dotyczący samuraja
samże: wzmocnione "sam"
san: autobus marki San
sanacyjny: związany z sanacją
sanat: łac. medicus curat, natura sanat - lekarz leczy, natura uzdrawia
sanatorski: przymiotnik od: sanator
Sancho: Sancho Pansa, uosobienie chłopskiego myślenia, zmysłu praktycznego i sprytu (przede wszystkim jako wierny towarzysz romantycznego marzyciela); bohater powieści "Don Kichot" autorstwa Cervantesa, giermek i towarzysz tytułowego bohatera
sancta: (o,) sancta simplicitas! - (o,) święta naiwności! (wyraz politowania nad naiwnością ludzką lub nieznajomością sprawy)
Sanctum: Sanctum Officium - łacińska nazwa inkwizycji (instytucja kościelna zwalczająca herezję)
sandaczowy: przymiotnik od: sandacz
sandalin: drzewo lub krzew z rodziny bobowatych; pterokarpus
sandałowy: przymiotnik od: sandał
sandarak: drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych; żywiczlin; cyprzyk czteroklapowy
sandhi: w gramatyce: zmiany fonetyczne zachodzące w głoskach
sandomierka: rodzaj pszenicy
sandomierski: przymiotnik od: Sandomierz
Sandomierz: miasto w Polsce
sandomierzanin: mieszkaniec Sandomierza
sandomierzanka: mieszkanka Sandomierza
sandr: bardzo płaski, rozległy stożek napływowy powstały w wyniku działalności wód polodowcowych, zbudowany ze żwirów i piasków; zandr; piaszczysko
sandrowy: przymiotnik od: sandr
sandwich: kanapka; sandwicz
sandwichman: człowiek reklamujący jakieś przedsiębiorstwo przez publiczne obnoszenie plakatów na dwóch arkuszach tektury, które ma zawieszone z przodu i z tyłu
sandwicz: kanapka; sandwich
sandwiczowy: przymiotnik od: sandwicz
saneczkarski: dotyczący saneczkarstwa, saneczkarza
saneczkarsko: cząstka występująca w złożonych przymiotnikach, np. saneczkarsko-narciarski
saneczkowy: przymiotnik od: saneczki
sanepid: stacja sanitarno-epidemiologiczna
sangha: termin buddyjski, oznaczający gminę religijną lub zakon
sangria: napój popularny w Hiszpanii
sangwina: czerwonobrunatna kredka używana do szkiców i rysunków
sangwiniczka: forma żeńska od: sangwinik
sanhita: jedna z czterech części Wed
sanie: 1. pojazd zaprzęgany w konie, w krajach północnych w reny lub psy, poruszający się po śniegu; 2. urządzenie na płozach służące do przemieszczania jachtu na wodę
sanijczyk: mieszkaniec Sany, stolicy Jemenu
sanijka: mieszkanka Sany, stolicy Jemenu
sanijski: przymiotnik od: Sana (stolica Jemenu)
sanitarno: cząstka występująca w złożonych przymiotnikach, np. sanitarno-epidemiologiczny
sankcyjny: dotyczący sankcji
sankhia: indyjski system filozoficzny uznający autorytet Wed, teoretyczna podstawa jogi
sankhja: najstarszy z filozoficzno-religijnych systemów indyjskich stanowiący zaplecze klasycznej jogi
sankiulot: sankiulota
sanmaryński: przymiotnik od: San Marino
sanna: jazda saniami
sannicki: przymiotnik od: Sanniki
sannjasin: wg hinduizmu: człowiek, który wyrzekł się świata, asceta
sano: łac. mens sana in corpore sano - w zdrowym ciele zdrowy duch (Juvenalis "Satyry")
sanocki: przymiotnik od: Sanok
sanoczanin: mieszkaniec Sanoka
sanoczanka: mieszkanka Sanoka
sanować: przestarzale: uzdrawiać, poprawiać panujące warunki
sansalwadorczyk: mieszkaniec San Salwadoru
sansalwadorka: mieszkanka San Salwadoru
sansalwadorski: przymiotnik od: San Salwador
sansara: w hinduizmie i buddyzmie: wędrówka dusz; samsara
sanskrycki: przymiotnik od: sanskryt
sanskryt: język staroindyjski, główny język cywilizacji aryjskiej w Indiach
sanskrytolog: specjalista w zakresie sanskrytologii
Santiago: stolica Chile
santim: zdawkowa moneta łotewska
santocki: przymiotnik od: Santok
santon: w krajach muzułmańskich: pustelnik uważany za świętego
santon: gliniana figurka przedstawiająca świętego
santpaulia: ozdobna roślina doniczkowa z rodziny ostrojowatych; fiołek afrykański, sępolia, saintpaulia
sap: gleba na podmokłych stokach wzgórz
sapa: ryba z rodziny karpiowatych
saper: osoba rozbrajająca bomby
saperski: przymiotnik od: saper
sapiący: oddający się czynności sapania
sapieżanka: odmiana gruszy
sapieżyński: przymiotnik od: Sapieha
sapka: ciężki oddech u noworodka i niemowlęcia spowodowane obrzękiem błony śluzowej nosa
sapodilla: drzewo z rodziny sączyńcowatych, o jadalnych owocach, pochodzące z Ameryki Południowej; sączyniec właściwy
saponit: uwodniony glinokrzemian magnezowy, przypominający w dotyku mydło
saprokol: zgęstniały szlam gnilny (sapropel)
sapropel: ciemny muł gnilny zbiorników wodnych
sapropelit: ił węglowy ze szczątków niższych organizmów roślinnych i zwierzęcych
sapropelitowy: przymiotnik od: sapropelit
sapropelowy: przymiotnik od: sapropel
sapsago: twardy zielony ser z mleka zbieranego
sarabanda: 1. starohiszpański taniec o żywym tempie 2. forma stylizowana tego tańca wchodząca w skład suity barokowej jako trzecia stała jej część
Saracen: w starożytności: Arab żyjący na stepach północno-zachodniej Arabii i Półwyspu Synajskiego; w średniowieczu: każdy Arab; w czasach późniejszych: każdy muzułmanin
saraceński: przymiotnik od: Saracen
sarafan: rosyjski strój kobiecy rozpowszechniony w Europie w XVII-XVIII w.
saragoski: przymiotnik od: Saragossa
saraj: seraj
sarajewianin: mieszkaniec Sarajewa
Sarajewo: stolica Bośni i Hercegowiny
sarajewski: przymiotnik od: Sarajewo (stolica Bośni i Hercegowiny)
saran: rodzaj materiału stosowany m.in. do wyrobu sieci rybackich
sarański: przymiotnik od: Sarańsk
Sarawak: stan w Malezji
sard: minerał, odmiana chalcedonu
sarda: drapieżna ryba z rodziny makrelowatych; bonito; pelamida
sardana: zespołowy taniec kataloński
sardar: roślinna ornamentyka wschodnich kobierców
sardar: serdar; 1. arystokrata w Pakistanie, Afganistanie i Indiach 2. naczelny dowódca w Turcji i w Egipcie
sardonik: minerał, odmiana chalcedonu; sardonyks
sardonyks: minerał, odmiana chalcedonu; sardonik
sardynkowy: przymiotnik od: sardynka
sardyński: przymiotnik od: Sardynia
sarepski: przymiotnik od miejscowości Sarepta w Rosji
sargas: rodzaj brunatnicy, występującej głównie w Morzu Sargassowym; gronorost; morzypła; sargasso; sargaso
sargaso: rodzaj brunatnicy, występującej głównie w Morzu Sargassowym; gronorost; sargas; sargasso; morzypła
sargasowy: dotyczący sargass, glonów z rodzaju brunatnic; sargassowy
sargasso: rodzaj brunatnicy, występującej głównie w Morzu Sargassowym; gronorost; sargas; sargaso; morzypła
sargassowy: dotyczący sargass, glonów z rodzaju brunatnic; sargasowy
sari: strój kobiecy popularny w Indiach, Cejlonie i Indonezji
sarin: związek fosforoorganiczny, bojowy środek paraliżujący
sarinda: indyjski instrument smyczkowy
sarisa: długa włócznia piechoty macedońskiej; sarissa
sarissa: długa włócznia piechoty macedońskiej; sarisa
sarkać: 1. odnosić się nieuprzejmie; 2. głośno narzekać
sarkający: taki, który sarka
sarknąć: patrz: sarkać
sarkodowe: podtyp pierwotniaków; zarodziowe
sarkofag: grobowiec w kształcie ozdobnej trumny, znany od czasów starożytnych
sarkofagowy: przymiotnik od: sarkofag
sarkoma: mięsak - nowotwór złośliwy
sarmacki: związany z Sarmatą, dotyczący Sarmaty
sarmat: piętro młodszego miocenu
Sarmata: członek starożytnych plemion irańskich, zamieszkujących do III w. p.n.e. tereny między Donem i dolną Wołgą
Sarmatka: członkini starożytnych plemion irańskich, zamieszkujących do III w. p.n.e. tereny między Donem i dolną Wołgą
sarna: 1. ssak z rodziny jeleniowatych 2. potocznie: kolczak dachówkowaty (grzyb)
sarnacki: przymiotnik od: Sarnaki
sarniak: 1. młoda sarna; 2. narośl, sęk; 3. grzyb jadalny po wygotowaniu, rosnący w lasach iglastych
sarong: spódnica noszona przez kobiety na Jawie, Malajach i w Tajlandii
saros: okres, po którym powtarzają się podobne do siebie zaćmienia Słońca i Księżyca
sarpowski: przymiotnik od: SARP
SARS: ang. Severe Acute Respiratory Syndrome (zespół ostrej ciężkiej niewydolności oddechowej): a) rodzaj nietypowego zapalenia płuc; b) wirus powodujący chorobę SARS
sarsaparyla: surowiec farmaceutyczny otrzymywany z korzeni smilaksu
sarusofon: instument dęty drewniany
sas: z powiedzenia "od sasa do lasa"
sasafras: niskie drzewo z rodziny wawrzynowatych; sasafrzan
sasanek: sasanka
saseks: przedstawiciel rasy kur szybko dojrzewających, wyhodowanej w hrabstwie Sussex na początku XX wieku; susseks
sashimi: japońska potrawa
sassolin: kwas borowy, biały, szary lub żółtawy, b. miękki minerał o perłowym połysku, krystalizujący w układzie jednoskośnym, stanowiący osad niektórych gorących źródeł i ekshalacji wulkanicznych
saszetka: 1. mała torebka do przechowywania pończoch, chusteczek itp. 2. dawniej: torebka zapachowa
satelicki: dotyczący satelity
satelitowy: przymiotnik od: satelita
satem: grupa języków praindoeuropejskich
satemowy: przymiotnik od: satem
sati: indyjski obyczaj palenia na stosie wdów wraz ze zwłokami męża; również kobieta poddająca się temu obrządkowi
satjagraha: metoda walki zbiorowej o niepodległość Indii, bez gwałtu i przelewu krwi
satrapa: 1. dawny zarządca prowincji w Persji; 2. despotyczny władca, tyran, autokrata
satrapia: dawna perska prowincja pod panowaniem despoty, satrapy
satsang: kazanie lub przemówienie hinduskie
saturacyjny: związany z saturacją
Saturn: szósta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego
Saturnalia: Saturnalie; 1. w starożytnym Rzymie: święto ku czci Saturna, boga rolnictwa; 2. przen. żywiołowa, huczna zabawa, orgia
Saturnalie: Saturnalia; 1. w starożytnym Rzymie: święto ku czci Saturna, boga rolnictwa; 2. przen. żywiołowa, huczna zabawa, orgia
Saturnin: imię męskie
saturnizm: przewlekłe zatrucie ołowiem; ołowica
Saturnus: mit. rzym. bóg rolnictwa; Saturn
satyna: tkanina bawełniana lub jedwabna o splocie atłasowym
satynowy: przymiotnik od: satyna
satynujący: taki, który satynuje
satyr: 1. bożek płodności i urodzaju 2. przenośnie rozpustnik, rubieżnik
satyriasis: chorobliwe wzmożenie popędu płciowego u mężczyzn
satyrowy: przymiotnik od: satyra
saudyjski: przymiotnik od: Arabia Saudyjska
saudyjskoarabski: przymiotnik od: Arabia Saudyjska
saum: ścisły post od świtu do nocy obowiązujący u muzułmanów
sauna: 1. łaźnia do kąpieli w gorącym suchym powietrzu zakończonych kąpielą parową i zanurzeniem się w zimnej wodzie; 2. kąpiel w takiej łaźni
sauternes: białe, półsłodkie wino z rejonu Bordeaux
Save: ang. Save Our Souls - ratujcie nasze dusze; jedna z interpretacji skrótu SOS
sawanna: zbiorowisko roślin charakterystyczne dla obszarów międzyzwrotnikowych o suchym klimacie, składające się przede wszystkim z wysokich traw oraz rzadko występujących drzew i krzewów; obszar o takiej roślinności
sawannowy: przymiotnik od: sawanna
sawantka: przestarzale o erudytce, popisującej się swoją wiedzą
sawiński: związany z Sawinem
sazan: dzika forma karpia
sączkowy: przymiotnik od: sączek
sąd: 1. organ wymiaru sprawiedliwości; 2. zespół ludzi sądzących; sędziowie; 3. budynek gdzie odbywaja się rozprawy sądowe; 4. rozprawa sądowa; proces; 5. opinia w jakiejś sprawie; ocena; pogląd
Sądecczyzna: miasto w Polsce
sądecki: przymiotnik od: Sącz (Nowy Sącz, Stary Sącz)
sądeczanin: mieszkaniec Nowego lub Starego Sącza
sądek: regionalnie: naczynie na ciecz
sądny: dzień sądu ostatecznego
sądowy: dotyczący sądu
sądówka: potocznie: wezwanie do sądu
sąg: 4 metry sześcienne drewna
sąsiek: miejsce na zboże w stodole; zasiek
sążeń: dawna jednostka długości równa rozpiętości ramion ludzkich; siąg
sążniowy: przymiotnik od: sążeń
sążnistszy: stopień wyższy od przymiotnika: sążnisty
Sb: symbol antymonu, pierwiastka chemicznego
Sc: symbol skandu, pierwiastka chemicznego
scab: w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii: łamistrajk
Scappino: imię postaci charakterystycznej dla commedia dell'arte, tchórzliwy i chytry sługa
Scaramuccia: imię postaci charakterystycznej dla commedia dell'arte, żołnierz samochwał pyszniący się rzekomymi sukcesami w walce i w miłości
scat: śpiew z użyciem sylab zamiast słów
scedować: w prawie: przekazać np. majątek
scenariuszowy: przymiotnik od: scenariusz
scenkowy: przymiotnik od: scenka
scenopisowy: przymiotnik od: scenopis
sceptr: dawniej: berło królewskie
sceptyczniej: stopień wyższy od przysłówka: sceptycznie
schabowy: przymiotnik od: schab
schadenfreude: uciecha z cudzej krzywdy, z cudzego nieszczęścia
schadzka: rodzaj spotkania towarzyskiego dla par
scheda: spuścizna, dziedzictwo, odziedziczony majątek
scher: wysepka granitowa o powierzchni wygładzonej przez lodowce; szkier, szer
schery: wysepki granitowe o powierzchni wygładzonej przez lodowce; szkiery, szery
scherzando: określenie wykonawcze: żartobliwie
schillerowski: dotyczący Fryderyka Schillera
Schillerowski: należący do Fryderyka Schillera
schipperke: rasa psów stróżujących, wyhodowanych we Flandrii
schistosomatoza: tropikalna choroba pasożytnicza człowieka i niektórych gatunków zwierząt; bilharcjoza
schizma: rozłam religii ze względów dyscyplinarnych lub dogmatycznych
schizmatycki: dotyczący schizmy, schizmatyków
schizofreniczny: dotyczący schizofrenii
schizotymiczny: dotyczący schizotymii
schlagfertig: z niemieckiego: zawsze gotów do celnej, ciętej odpowiedzi
schludniej: stopień wyższy od przysłówka: schludnie
schludniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: schludny
schmaltz: sentymentalizm, czułostkowość w utworze artystycznym; schmalz
schmalz: sentymentalizm, czułostkowość w utworze artystycznym; schmaltz
schnący: taki, który schnie
schodkowy: przymiotnik od: schodek
schodnia: 1. schody na statku; 2. schody dostawiane do samolotu
schodowy: przymiotnik od: schody, np. klatka schodowa - odrębna część budynku, w której znajdują się schody
scholae: łac. non scholae, sed vitae discimus - uczymy się nie dla szkoły, ale dla życia
scholar: w epoce średniowiecznej: student, żak
scholastyka: kierunek w średniowiecznej filozofii, którego cechą jest dążenie do rozumowego udowodnienia dogmatów religijnych i rozstrzyganie sporów przez odwoływanie się do autorytetów
Scholastyka: imię żeńskie
scholia: notatka na marginesie
scholiasta: autor dodatkowych objaśnień umieszczanych na marginesach rękopisów greckich i łacińskich przez komentatora
schroniskowy: przymiotnik od: schronisko
schronowy: przymiotnik od: schron
schwał: w wyrażeniu: na schwał - będący nad wszelką pochwałę, godny podziwu
schylający: taki, który schyla
schyłkowy: przymiotnik od: schyłek
science: (ang.) nauka; w języku polskim najczęściej w znaczeniu literackim i filmowym w zwrocie science fiction, jak i w wielu terminach naukowych, np. computer science
scilicet: z łaciny: mianowicie; to znaczy
scillaren: preparat farmaceutyczny otrzymywany z cebuli ckliwicy, wzmagający akcję mięśnia sercowego; stosowany głównie w niewydolności krążenia oraz w obrzękach pochodzenia nerkowego
scindapsus: pnącze z rodziny obrazkowatych, w warunkach naturalnych rosnące w Malezji
scintillante: określenie wykonawcze: iskrząco, migotliwie, błyskotliwie
sciolto: sposób gry na skrzypcach, polegający na energicznych pociągnięciach całym smyczkiem po strunach
scjatyk: dawniej: człowiek cierpiący na rwę kulszową (scjatykę)
scjatyka: dawniej: ischias
scjena: ryba drapieżna; orłoryb, kulbin;
scjentolog: specjalista w zakresie scjentologii
scjentolożka: pani scjentolog
scjentysta: osoba kierująca się filozoficznym nurtem scjentyzmu
scjentyzm: pogląd filozoficzny związany z empiryzmem, pozytywizmem i przyrodniczym materializmem, rozpowszechniony w II połowie XIX wieku
scoop: sensacyjna wiadomość podana w jakiejś gazecie wcześniej niż w pozostałej prasie
scotch: taśma samoprzylepna; skocz
Scotland: ang. Scotland Yard - komenda główna stołecznej policji Londynu (przede wszystkim jej kryminalny wydział śledczy)
scouse: dialekt mieszkańców Liverpoolu
scrabble: Gra słowna, polegająca na układaniu wyrazów z wylosowanych liter.
scrabblista: zawodnik grający w scrabble; skrablista
scrabblistka: zawodniczka grająca w scrabble; skrablistka
scrabblowy: dotyczący gry scrabble; skrablowy
scrapie: [skrejpi] 1. choroba owiec o długim okresie inkubacji, powodująca m.in. zanik neuronów i zmiany gąbczaste w mózgu; encefalopatia gąbczasta owiec; 2. cząsteczka białkowa wywołująca chorobę scrapie
scratching: specyficzny efekt dźwiękowy wywoływany przez przesuwanie palcami grającej płyty gramofonowej
screeningowy: [skriningowy] przymiotnik od: screening, np. test screeningowy
scribis: łac. in aqua scribis - coś jest na wodzie pisane (słowa oznaczające małe prawdopodobieństwo spełnienia się czyichś zamierzeń)
scripta: łac. 1. littera scripta manet - słowo zapisane pozostaje; 2. lex non scripta - prawo niepisane, zwyczajowe; 3. verba volant, scripta manent - słowa ulatują, to, co zostało napisane pozostaje
scrub: australijska odmiana buszu; skrub
scucito: określenie wykonawcze: rozrywając, dzieląc
scull: jednoosobowa łódź półwyścigowa; skul, skull
sculpsit: wyrył, wyrzeźbił; wyraz umieszczony na sztychach, drzeworytach itp. przed nazwiskiem autora
Scylla: 1. przylądek Cieśniny Messyńskiej; 2. w mit. grec. jeden z potworów czyhający na statki na skałach cieśniny
scynk: jaszczurka z rodziny scynkowatych; śliga lekarska
scyntygrafia: metoda badania niektórych narządów, polegająca na ocenie rozmieszczenia i natężenia promieniowania wprowadzonej do organizmu substancji promieniotwórczej
scyntygram: obraz uzyskany metodą scyntygrafii
scyntylacyjny: związany z scyntylacją
scypuł: delikatnie owłosiony naskórek na porożu zwierzyny płowej; mech
scysja: konflikt, kłótnia
Scyta: imię żeńskie
Scytia: tereny na północ od Morza Czarnego, zamieszkane przez Scytów; nazwa stosowana głównie przez pisarzy starożytnych, od I wieku n.e. używane określenie "Sarmacja"
sczechizować: poddać wpływom czeskim, rozszerzyć wpływy czeskie
sczeznąć: umrzeć, zginąć, zmarnieć
sczytać: w gwarze środowiskowej: czytając sprawdzić tekst z tekstem oryginalnym
sdrucciolando: ześlizgując się; określenie zbliżone do glissando
Se: symbol selenu (pierwiastka chemicznego)
se: kolokwialna forma od: sobie
seaborg: sztucznie otrzymywany pierwiastek chemiczny, liczba atomowa 106
seans: 1. pokaz filmu w kinie 2. wywoływanie duchów 3. okres przeznaczony na pozowanie artyście
seat: samochód marki Seat
SEATO: ang. Southeast Asia Treaty Organization (Organizacja Paktu Południowo-Wschodniej Azji), międzynarodowa organizacja polityczno-militarna
Sebastian: imię męskie
sebdak: ryba z rodziny skorpenowatych; sinik
sebum: wydzielina gruczołów łojowych na skórze
secam: sposób kodowania sygnałów w telewizji kolorowej; Secam; SECAM
secco: określenie wykonawcze: sucho, oschle
secemiński: przymiotnik od: Secemin
secento: nazwa XVII wieku w odniesieniu do dziejów kultury włoskiej
secesja: okres historyczny w dziejach USA, zapoczątkowany w 1860 r. wystąpieniem z Unii 11 stanów południowych
secesja: 1. wystąpienie ze związku, ugrupowania 2. styl panujący w sztuce, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, falistych, płynnych linii i asymetrii
secondo: uwaga dotycząca utworów fortepianowych na cztery ręce, informująca, iż grający z lewej strony powinien wykonywać partię niższą, basową
secundo: po drugie
securit: szkło przeciwodpryskowe, które po stłuczeniu nie daje odłamków; sekuryt
sedan: typ nadwozia samochodowego
sedanka: mieszkanka Sedanu, miasta we Francji
sedański: przymiotnik od: Sedan
sedativa: środki uspokajające, uśmierzające, kojące
sedatywny: uspokajający, uśmierzający
sede: łac. sede vacante - (w czasie) gdy stolica biskupia jest nie obsadzona
sedentarny: 1. osiadły na dnie np. jeziora; 2. daw. o osiadłym trybie życia człowieka
seder: u judaistów: wieczerza obrzędowa spożywana w pierwsze dwa dni święta Paschy
sederowy: przymiotnik od: seder
sedes: muszla klozetowa wraz z deską i pokrywą; sama muszla klozetowa lub sama deska
sedesowy: przymiotnik od: sedes
sednik: środkowiec dwuostrzowy przystosowany do wiercenia w drewnie otworów płytkich o gładkich ściankach
sedymentacyjny: związany z sedymentacją
sefira: w mozaizmie - każdy z 49 dni między drugim dniem Paschy a Szawuot
segars: grupa pierścieni osadzonych luźno na maszcie, służących do zamocowania przedniego liku żagla przy ożaglowaniu gaflowym
segedilla: taniec hiszpański, podobny do bolera; muzyka do tego tańca; seguidilla
segmentowy: przymiotnik od: segment
segontin: syntetyczny preparat leczniczy, powodujący rozszerzanie się naczyń wieńcowych i ułatwiający dotlenienie mięśnia sercowego; stosowany głównie w dusznicy bolesnej i w niewydolności wieńcowej; prenylamin; corontin
seguidilla: bardzo żywy taniec hiszpański; muzyka do tego tańca; segedilla
seicento: 1. w historii sztuki: określenie na XVII wiek 2. model samochodu marki Fiat, fiat seicento
seid: tytuł potomków Mahometa, said
seitensprung: przygoda miłosna, przelotny romans
sejf: 1. miejsce, w którym przechowywane są ważne rzeczy, kosztowności; kasa pancerna; 2. skrytka w skarbcu bankowym; 3. potocznie: coś trudnego do zdobycia
sejfowy: przymiotnik od: sejf
sejm: 1. najwyższy organ ustawodawczy w Polsce, niższa izba polskiego parlamentu; członkowie tej izby; 2. przen. pot. zgromadzenie ludzi, zwierząt; 3. gmach obrad sejmu (organu ustawodawczego)
sejmikowy: przymiotnik od: sejmik
sejmokracja: nadmierny wpływ sejmu na rządy w państwie
sejmowy: przymiotnik od: sejm
sejneński: przymiotnik od: Sejny
sejner: statek rybacki przeznaczony do połowu ryb pelagicznych
sejpak: wzorzysta samodziałowa tkanina dekoracyjna
sejsmolog: specjalista w zakresie sejsmologii
sejsza: rodzaj ruchu wody występujący w zamkniętych zatokach morskich i morzach na wskutek ruchów sejsmicznych
sejzing: krótka, cienka linka na statku
sekatura: dawniej: dręczenie, nękanie kogoś
sekcyjny: związany z sekcją
sekretarsko: cząstka występująca w złożonych przymiotnikach, np. sekretarsko-kancelaryjny
sekretniej: stopień wyższy od przysłówka: sekretnie
seks: sex; 1. ogół zagadnień związanych z życiem seksualnym; 2. zespół cech biologicznych u kobiet i mężczyzn działających pobudzająco na zmysły
seksapil: atrakcyjność fizyczna, ogół cech wyglądu zewnętrznego działających podniecająco na zmysły innych ludzi; sex appeal
sekscesy: żart. wybryki seksualne, wyuzdane igraszki miłosne itp.
seksi: podniecający, atrakcyjny fizycznie; seksowny, sexy
seksoholiczka: kobieta uzależniona od seksu
seksoholik: mężczyzna uzależniony od seksu
seksoholizm: uzależnienie od seksu
seksowniej: stopień wyższy od przysłówka: seksownie
seksowniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: seksowny
seksowny: podniecający, atrakcyjny fizycznie; sexy, seksi
seksowy: przymiotnik od: seks
seksparty: orgietka
seksta: przerwa między dwoma dźwiękami
sekstans: sekstant; przyrząd nawigacyjny do pomiaru kątów, zwłaszcza pionowych
sekstant: sekstans; przyrząd nawigacyjny do pomiaru kątów, zwłaszcza pionowych
sekstet: zespół muzyczny złożony z sześciu wykonawców
sekstola: figura rytmiczna powstała z podziału dwudzielnej wartości rytmicznej na sześć równych części
sekstowy: przymiotnik od: seksta
sekstyliard: liczebnik główny oznaczający liczbę 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 (10^39)
sekstylion: liczba równa jedynce z 36 zerami
sekstyna: zwrotka złożona z sześciu wierszy jedenastozgłoskowych; sestyna
seksuolog: specjalista w zakresie seksuologii
seksuolożka: pani seksuolog
sektorowy: przymiotnik od: sektor
sekularyzacyjny: związany z sekularyzacją
sekunda: jednostka czasu; 1/60 minuty; 1/3600 godziny
sekundowy: przymiotnik od: sekunda
sekundujący: taki, który sekunduje
sekuryt: szkło przeciwodpryskowe, które po stłuczeniu nie daje odłamków; securit
sekwański: przymiotnik od: Sekwana
sekwencer: urządzenie sterujące syntezatorem; sekwenser
sekwencyjny: związany z sekwencją
sekwens: w grze w karty: kilka kolejnych co do wartości kart w tym samym kolorze w ręku jednego z grających
sekwenser: urządzenie sterujące syntezatorem; sekwencer
sekwestr: oddanie majątku albo rzeczy spornej pod zarząd osobie trzeciej do czasu rozstrzygnięcia sporu przez sąd
sekwestracja: 1. zajęcie majątku, ruchomości na rzecz państwa 2. przestarzale: sekwestr
sekwestrator: urzędnik egzekwujący dawniej zaległe podatki i opłaty, dokonujący sekwestru
sekwoja: drzewo z rodziny cyprysowatych, jedno z największych drzew iglastych; sosnogrom
sekwojadendron: drzewo; mamutowiec
sekwojowy: przymiotnik od: sekwoja
seldżucki: dotyczący Seldżuków
seledyn: kolor bladozielony
seledynowy: przymiotnik od: seledyn
selekcjonerski: przymiotnik od: selekcjoner
selekcyjny: związany z selekcją
selekt: sztuka grubej zwierzyny przeznaczona na odstrzał selekcyjny
selekt: wyselekcjonowany egzemplarz czegoś
selen: pierwiastek chemiczny
selenek: związek selenu
selenian: sól kwasu selenowego
selenit: minerał, bezbarwna i przeźroczysta odmiana gipsu
selenita: dawniej: domniemany mieszkaniec Księżyca
selenolog: specjalista w zakresie selenologii
selenostat: stacja badawcza umieszczona na Księżycu
selenowy: przymiotnik od: selen
selerowy: przymiotnik od: seler
selsyn: maszyna elektryczna indukcyjna, która przetwarza wychylenie kątowe części obrotowej jakiegoś mechanizmu na napięcie elektryczne
selsynowy: przymiotnik od: selsyn
selwa: selwas, rozległy obszar wiecznie zielonych lasów międzyzwrotnikowych
selwas: selwa, rozległy obszar wiecznie zielonych lasów międzyzwrotnikowych
sełedec: kosmyk włosów na czubku wygolonej głowy, noszony przez Kozaków zaporoskich; osełedec
sem: w semantyce: elementarna cząstka znaczenia, zwłaszcza wyrazu, niemająca swojego odpowiednika w planie wyrażania
SEM: siła elektromotoryczna
semaforowy: przymiotnik od: semafor
semantyk: specjalista w zakresie semantyki (semazjologii); semazjolog
semantyka: semazjologia; 1. nauka o znaczeniu wyrazów badająca, czy budowa wyrazu określa jego znaczenie; 2. dział semiotyki badający związki między wyrażeniami językowymi a przedmiotami, do których się odnoszą
semazjolog: specjalista w zakresie semazjologii (semantyki); semantyk
semazjologia: semantyka; 1. nauka o znaczeniu wyrazów badająca, czy budowa wyrazu określa jego znaczenie; 2. dział semiotyki badający związki między wyrażeniami językowymi a przedmiotami, do których się odnoszą
semen: nadworny kozak w dawnej Rusi
semicki: dotyczący Semity
semikarbazyd: hydrazyd kwasu karbaminowego
semiolog: specjalista w dziedzinie semiologii; semiotyk
semiologia: teoria badająca wpływ znaków na porozumiewanie się ludzi, obejmuje semantykę, syntaktykę i pragmatykę; semiotyka
semiolożka: kobieta semiolog
semiotyk: specjalista w dziedzinie semiotyki; semiolog
semiotyka: teoria badająca wpływ znaków na porozumiewanie się ludzi, obejmuje semantykę, syntaktykę i pragmatykę; semiologia
semioza: proces (zwłaszcza językowy), w którym ujawnia się znaczeniowa funkcja znaku (czyli znaczenie znaku)
semipałatyński: przymiotnik od: Semipałatyńsk
Semiramida: mit. asyryjska królowa, założycielka ogrodów uznanych za jeden z siedmiu cudów starożytnego świata
Semita: człowiek należący do jednego z ludów, mówiących językami semickimi
semito: cząstka występująca w złożonych przymiotnikach, np. semito-chamicki
semitolog: specjalista w dziedzinie semitystyki; semitysta
semitologia: nauka badająca język, kulturę i historię ludów semickich; semitystyka
semitysta: specjalista w dziedzinie semitystyki; semitolog
semitystyka: nauka badająca język, kulturę i historię ludów semickich; semitologia
semiwegetarianin: wegetarianin, który z mięs je tylko ryby, ale nie stroni od jaj, mleka i jego przetworów
semper: fragment wielu łacińskich wyrażeń (m.in. semper idem - zawsze ten sam (to samo)) i sentencji (m.in. gravis ira regum est semper - gniew królów jest zawsze srogi (Seneka "Medea"))
semperit: mieszanina kauczuku z asfaltem stosowana do wykonywania stereotypów, z których można uzyskać w druku bardzo duże nakłady (do jednego miliona odbitek)
sempiterna: żartobliwie: pośladki, siedzenie
semplice: określenie wykonawcze: z prostotą
sempre: określenie wykonawcze: ciągle, zawsze
semseyit: minerał zaliczany do siarkosoli antymonowych, występujący w hydrotermalnych utworach kruszconośnych
semteks: semtex; materiał wybuchowy
semtex: semteks; materiał wybuchowy
sen: drobna moneta w wielu krajach Dalekiego Wschodu
sen: 1. stan fizjologiczny polegający na obniżeniu wrażliwości na bodźce, zwolnieniu funkcji fizjologicznych i zaniku przytomności w celu regeneracji organimu; spanie; 2. obraz widziany podczas spania; marzenie senne; 3. przen. marzenie, rojenie
senacki: przymiotnik od: senat
senarmontyt: minerał, trójtlenek antymonu, występuje w ośmiościanach barwy białej lub szarej, o połysku diamentowym
senat: 1. izba wyższa parlamentu 2. władza wykonawcza w miastach 3. rada starców w starożytnym Rzymie
Senegal: 1. rzeka w Gwinei i Mali, w dolnym biegu wyznaczająca granicę między Mauretanią a Senegalem; 2. Republika Senegalu; państwo w Afryce
Senegalczyk: obywatel Senegalu
Senegalka: obywatelka Senegalu
senegalski: związany z Senegalem
senekański: dotyczący Seneki
senes: drzewo, krzew lub bylina z rodziny brezylkowatych; strączyniec; kasja
seneszal: 1. urzędnik dworski w państwie Franków; 2. dowódca wojsk, sędzia lub premier za czasów Kapetyngów; 3. namiestnik królów francuskich w XII i XIII w.
senilia: dzieła twórcy powstałe w wieku starczym
seniorat: zasada dziedziczenia dóbr przez najstarszego członka rodu lub rodziny bez względu na stopień pokrewieństwa ze zmarłym
seniores: łac. seniores priores - starsi mają pierwszeństwo
senioria: majętności feudała wraz z osiadłymi w nich ludźmi
senniej: stopień wyższy od przysłówka: sennie
senniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: senny
senon: młodsza epoka kredy
senoński: związany z senonem
sens: treść; właściwe znaczenie czegoś; logiczność
sensacyjno: cząstka występująca w złożonych przymiotnikach, np. sensacyjno-kryminalny
sensacyjny: związany z sensacją
sensibile: określenie wykonawcze: z uczuciem, tkliwie
sensorowy: przymiotnik od: sensor
sensowniej: stopień wyższy od przysłówka: sensownie
sensowniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: sensowny
sensowy: przymiotnik od: sens
sensualizm: pogląd filozoficzny, według którego wszelka wiedza opiera się na doświadczeniu zewnętrznym, a treść świadomości stanowią wrażenia zmysłowe
sensus: łac. sensus communis: a) zdanie powszechne; b) zdrowy rozsądek
sentito: określenie wykonawcze: z ekspresją
sentymentalniej: stopień wyższy od przysłówka: sentymentalnie
sentymentalniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: sentymentalny
sep: dawna danina składana w ziarnie
separacyjny: związany z separacją
separatio: łac. separatio a toro et mensa - rozłączenie od stołu i łoża (w związku małżeńskim)
separatum: łac. votum separatum: 1. wniosek uczestnika narady różniący się od uchwały ogółu; 2. w sądownictwie: zaznaczone na wyroku odmienne zdanie osoby przegłosowanej przez pozostałych sądzących
sepecik: mały sepet
sepet: dawna skrzynka do przechowywania klejnotów, dokumentów
sepia: 1. zwierzę z rodziny mięczaków 2. ciemnobrunatny barwnik lub kolor
sepiolit: minerał, rodzaj glinki używanej do wyrobu drobnych przedmiotów; pianka morska
sepiowy: przymiotnik od: sepia
seppuku: rozcięcie brzucha sztyletem, na wzór obyczaju samurajów; harakiri
sepsa: zakażenie wywołane obecnością drobnoustrojów we krwi; sepsis; posocznica
sepsis: zakażenie wywołane obecnością drobnoustrojów we krwi; posocznica; sepsa
septaria: konkrecja marglista lub ilasto-żelazista występująca w iłach
septariowy: przymiotnik od: septaria
Septuaginta: najstarszy przekład "Starego Testamentu" z języka hebrajskiego na grecki, dokonany według legendy przez siedemdziesięciu uczonych żydowskich w III i II w. p.n.e.
septyczny: wywołany przez bakterie ropotwórcze
septyliard: liczba odpowiadająca jedynce z czterdziestoma pięcioma zerami (10^45)
septylion: liczba wyrażona jedynką z 42 zerami
septyma: interwał muzyczny
septymowy: przymiotnik od: septyma
sepulkralny: w sztuce: nagrobkowy, cmentarny
ser: produkt spożywczy produkowany z mleka
seradelowy: przymiotnik od: seradela
seraficzny: anielsko piękny i doskonały
serafin: anioł z najwyższego chóru anielskiego z trzema parami skrzydeł
seraj: pałac sułtana; saraj
serak: wielka bryła lodu powstała na skutek łamania się lodowca na stromym progu skalnym w dolinie lodowcowej
seraskier: w dawnej Turcji: naczelny dowódca armii
Serb: mieszkaniec Serbii
Serbia: 1. państwo w Europie; 2. Federacja Serbii i Czarnogóry; Serbia i Czarnogóra (daw. Jugosławia), federacja Serbii i Czarnogóry mająca charakter państwa
serbsko: cząstka występująca w złożonych przymiotnikach, np. serbsko-chorwacki
serce: 1. narząd zapewniający krążenie w układzie krwionośnym ssaków i ptaków; 2. przenośnie: siedziba uczuć, szczególnie miłości, źródło cnót i wartości; 3. środek czegoś, najważniejszy punkt; 4. element dzwonu
sercowy: przymiotnik od: serce
sercówka: 1. odmiana czereśni 2. łopata o sercowatym ostrzu 3. metalowa ramka w kształcie pierścienia, usztywniająca i chroniąca pętlę na końcu liny przed zgnieceniem; kausza, chomątko
serdar: sardar; 1. arystokrata w Pakistanie, Afganistanie i Indiach 2. naczelny dowódca w Turcji i w Egipcie
serdeczniej: stopień wyższy od przysłówka: serdecznie
serdeczniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: serdeczny
serdecznik: roślina zielna o niemiłym zapachu. Rośnie na śmietnikach, rumowiskach, w zaniedbanych parkach.
serdelkowy: przymiotnik od: serdelek
serdelowa: gatunek kiełbasy
serdelowy: przymiotnik od: serdel
serduszka: roślina ozdobna z rodziny makowatych, pochodząca z Japonii i Chin; ładnotka; ładniczka
serecznik: wysokie drzewo z rodziny wełniakowatych; wełniak
sereno: określenie wykonawcze: pogodnie, spokojnie
serfujący: taki, który serfuje
Sergiusz: imię męskie
serialowy: przymiotnik od: serial
serio: poważnie, bez żartów
seriola: ryba z rzędu okoniokształtnych, występująca w ciepłych i umiarkowanych wodach Atlantyku
serioso: określenie wykonawcze: poważnie
serir: pustynia żwirowa u podnóża gór lub wyżyn
sermonizm: uznawanie powszechników za wypowiedzi posiadające znaczenie
sernica: rodzina owadów; owad z rzędu muchówek
sernicki: przymiotnik od: Serniki
serniczek: mały sernik
sernikowy: przymiotnik od: sernik
serocczanin: mieszkaniec Serocka
serocczanka: mieszkanka Serocka
serocki: przymiotnik od: Serock
serojadka: surojadka; gołąbek; grzyb jadalny
serolog: specjalista w zakresie serologii
serotoninowy: przymiotnik od: serotonina
serowiatka: grzyb podstawczak z rodziny bedłkowatych, jadalny; surojadka; gołąbek
serowy: przymiotnik od: ser
serpentyn: minerał, krzemian magnezu
serpentyna: 1. droga górska mająca wiele zakrętów 2. barwna taśma papierowa skręcona spiralnie 3. dawna krzywa szabla typu wschodniego 4. rodzaj kolubryny
serpentynit: skała metamorficzna, składająca się z minerałów z grupy serpentynów
serpentynowy: przymiotnik od: serpentyna
serpula: zwierzę z gromady wieloszczetów; rurówka
serso: Gra rekreacyjna polegająca na podrzucaniu i chwytaniu przez graczy wiklinowych kółek na specjalne laski
serum: 1. płynna część krwi, osocze; surowica krwi; 2. antidotum, odtrutka, surowica odpornościowa
servus: łac. servus servorum Dei - sługa sług bożych (tytuł papieży używany w oficjalnej korespondencji, dokumentacji kierowanej do Kościoła)
serw: serwis; zagrywka, np. w siatkówce; podanie piłki w momencie rozpoczęcia gry
Serwacy: imię męskie
serwal: drapieżnik z rodziny kotowatych
serwerowy: przymiotnik od: serwer
serwetkowy: przymiotnik od: serwetka
serwetnik: 1. kółko na serwetę z tkaniny 2. małe naczynie na papierowe serwetki
serwisować: 1. oddać sprzęt elektroniczny lub pojazd mechaniczny do odpowiedniego serwisu w celu dokonania przeglądu, naprawy, konserwacji itp.; 2. wykonywać samodzielnie czynności przeprowadzane przez profesjonalny serwis naprawczy
serwisowy: przymiotnik od: serwis
serwisujący: taki, który serwisuje
serwitor: osoba mająca przywilej serwitoriatu
serwitut: prawo zezwalające chłopom wykonywanie prac na gruntach dworskich
serwitutowy: przymiotnik od: serwitut
serwo: potocznie o wspomaganiu układu kierowniczego w samochodzie
serwolatka: gatunek wędzonej kiełbasy
serwujący: taki, który serwuje
serwus: pot. słowo wypowiadane podczas witania się oraz żegnania z osobami dobrze sobie znanymi, np. kolegami; cześć, czołem, hej
serycyna: białko zaliczane do skleroprotein, zlepiające włókna fibroinowe jedwabiu naturalnego; klej jedwabny
serycyt: minerał, odmiana muskowitu
serycytowy: przymiotnik od: serycyt
serża: trwała tkanina obustronnie diagonalna, samodziałowa, używana przede wszystkim do wyrobu garniturów, płaszczów i sukni
sesin: w buddyzmie: okres odosobnienia i medytacji
sesja: 1. obrady, posiedzenie 2. okres pracy odbywający się co jakiś czas
sesleria: gatunek trawy z rzędu komelinowców
session: ang. jam session - spotkanie muzyków jazzowych niegrających ze sobą na co dzień w celu wspólnych improwizacji w oparciu o ogólnie znane melodie
sestercja: moneta srebrna lub brązowa bita w starożytnym Rzymie; sestercjus
sestercjus: moneta srebrna lub brązowa bita w starożytnym Rzymie; sestercja
sestyna: zwrotka złożona z sześciu wierszy jedenastozgłoskowych; sekstyna
Seszelczyk: obywatel Seszeli
Seszele: 1. archipelag na Oceanie Indyjskim; 2. Republika Seszeli; państwo na archipelagu Seszele
Seszelka: obywatelka Seszeli
set: część gry w siatkówce, tenisie lub badmintonie
seta: zgrubienie od: setka
setbol: piłka setowa
seterek: zdrobniale o seterze
seterka: samica setera
setka: 1. zbiór stu jednostek; liczba 100 2. potocznie: a) czysta wełna b) porcja napoju alkoholowego równa dziesiątej części litra c) mapa sporządzona w skali 1:100 000 3. w sporcie: dystans stu metrów
setnik: dowódca stuosobowego oddziału; centurion
setny: będący na setnej pozycji
seton: wypełnianie jam ciała lub ran tamponami w celu zatamowania krwawienia; tamponada
setowy: przymiotnik od: set
setup: plik instalacyjny; proces instalacji programu komputerowego
Seul: stolica Korei Południowej
seulczyk: mieszkaniec Seulu
seulka: mieszkanka Seulu
seulski: przymiotnik od: Seul (stolica Korei Południowej)
Seweryn: imię męskie
Seweryna: imię żeńskie
sewilczyk: mieszkaniec Sewilli
sewilka: mieszkanka Sewilli
sewilski: przymiotnik od: Sewilla, miasto w południowo-zachodniej Hiszpanii
sewrski: Wyprodukowany w Sevres pod Paryżem, np. sewrska porcelana
sex: seks; 1. ogół zagadnień związanych z życiem seksualnym; 2. zespół cech biologicznych u kobiet i mężczyzn działających pobudzająco na zmysły
sex: 1. sex appeal: atrakcyjność fizyczna; seksapil; 2. sex shop [seks szop]: sklep z artykułami urozmaicającymi życie seksualne; sex-shop; porno shop; 3. cool-sex [kul seks]: seks dla zaspokojenia potrzeb fizycznych, bez uczuć; zimny seks
sexy: podniecający, atrakcyjny fizycznie; seksowny, seksi
sezamowy: przymiotnik od: sezam
sezonowy: przymiotnik od: sezon
sędziejowicki: przymiotnik od: Sędziejowice
Sędzimir: imię męskie
sędziwszy: stopień wyższy od przymiotnika: sędziwy
sęk: 1. ślad na desce lub pniu po wrośnięciu gałęzi; 2. fragment uschniętej lub odciętej gałęzi wystającej z pnia
sękacz: 1. rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuchen 2. kij sękaty; drzewo gałęziste, sękate
sękowy: przymiotnik od: sęk
sęp: drapieżny ptak żywiący się głównie padliną
sępi: dotyczący sępa
sępoleński: przymiotnik od: Sępolno, Sępólno Krajeńskie
sępolia: bylina z rodziny gesneriowatych; fiołek afrykański, saintpaulia
sępopolski: przymiotnik od: Sępopol
sępota: roślina pnąca z rodziny wielosiłowatych; kobea
sfaleryt: blenda cynkowa, minerał
sfen: minerał, krzemian wapnia i tytanu; tytanit
sfenoid: jedna z prostych postaci krystalograficznych; daszek osiowy
sferoida: powierzchnia obrotowa zbliżona do elipsoidy, odtwarzająca kształt Ziemi
sferoidalny: mający kształt sferoidy
sferolit: kuliste skupienie minerałów występujące w niektórych skałach wulkanicznych i osadowych
sferometr: przyrząd do pomiaru krzywizny powierzchni kulistych najczęściej wyskalowany w dioptriach dla określonego współczynnika załamania materiału
sferowy: przymiotnik od: sfera
sferyczny: kulisty
sfigmomanometr: aparat do pomiaru ciśnienia tętniczego krwi
sfingozyna: związek organiczny, dihydroksylowy aminoalkohol utworzony z kwasu palmitynowego i seryny
sfinksowość: przenośnie: zagadkowość, tajemniczość
sfinksowy: przymiotnik od: sfinks
sfogato: spokojnie, jasno - termin używany na określenie delikatnego, lekkiego wykonania frazy muzycznej
sfoggiando: określenie wykonawcze: dumnie, wyniośle, ostentacyjnie
sfora: duże stado agresywnych zwierząt, np. psów, wilków
sforzando: określenie wykonawcze: wzmacniając, akcentując; sforzato
sforzato: określenie wykonawcze: wzmacniając, akcentując; sforzando
SFOS: Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy; stowarzyszenie zajmujące się zbieraniem środków społecznych (dobrowolne świadczenia ludności, wpływy z imprez itp.) w celu przyspieszenia odbudowy i rozbudowy Warszawy
sfosowiec: działacz SFOS-u; SFOS-owiec
sfosowski: dotyczący SFOS-u; SFOS-owski
sfragistyka: nauka zajmująca się badaniem pieczęci jako źródła historycznego
sfrancuzić: zrobić kogoś Francuzem, narzucić komuś język i obyczaje francuskie
sfumato: styl malarski stosowany między innymi przez Leonarda da Vinci
sgabello: ciężkie krzesło drewniane, bogato rzeźbione, używane dawniej we Włoszech i w innych krajach europejskich
Shadow: 1. ang. "Shadow Line" - "Smuga cienia" utwór Josepha Conrada; 2. Shadow Line - przen. koniec beztroskiej i żarliwej młodości, początek wieku dojrzałego
shake: koktajl z mleka
shaker: naczynie służące do przyrządzania drinków i koktajli; szejker
shamisen: trzystrunny japoński instrument muzyczny; samisen
shampoon: płynny środek do mycia włosów; szampon
shamrock: trójlistna koniczyna będąca godłem narodowym Irlandii
shantung: tkanina z surowej przędzy jedwabnej; szantung
shaorma: potrawa arabska w postaci skrawków mięsa; shoarma
sherlock: detektyw amator umiejący wyciągać trafne wnioski z nikłych śladów, poszlak
shiatsu: rodzaj masażu; siatsu
shift: klawisz na klawiaturze komputera
shiitake: jadalny grzyb rosnący na przewróconych drzewach, hodowany w Chinach i Japonii; shitake
shinto: politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szynto; szyntoizm; szinto; szintoizm; sinto
shintoizm: politeistyczny kult religijny w Japonii; sinto; sintoizm; shinto; szynto; szyntoizm; szinto; szintoizm
shire: dawna jednostka terytorialno-administracyjna w Wielkiej Brytanii
Shirley: James Shirley (1596-1666), dramatopisarz angielski
shirting: cienka, gęsta tkanina bawełniana; szerting
shitake: jadalny grzyb rosnący na przewróconych drzewach, hodowany w Chinach i Japonii; shiitake
shoah: określenie na ludobójstwo dokonane na Żydach w czasie II wojny światowej; szoa; szoah
shoarma: potrawa arabska w postaci skrawków mięsa; shaorma
shocking: potocznie: coś zaskakującego, szokującego; szoking
shogun: szogun
shoji: papierowy parawan w drewnianej ramie służący w Japonii jako ściana; siodzi
shop: potocznie sklep
short: ang. short story - rodzaj amerykańskiej noweli, krótkiego opowiadania
shortdrink: napój alkoholowy podawany w kieliszku o objętości poniżej 80 ml
shorthorn: przedstawiciel angielskiej rasy bydła domowego (wyhodowanej w końcu XVIII w.), hodowany obecnie w wielu krajach w dwóch odmianach: mlecznej i mięsnej; szorthorn
show: efektowny pokaz
shoyu: tradycyjny, japoński sos sojowy
SI: 1. System International, międzynarodowy układ jednostek miar; 2. Societas Iesu, Towarzystwo Jezusowe (TJ), zakon jezuitów
si: siódma sylaba solmizacyjna
Si: symbol krzemu, pierwiastka chemicznego
si: dawny zaimek przymiotny, dziś w znaczeniu: ów, ten, tamten
siać: 1. rzucać ziarno w glebę; 2. rozsypywać coś celowo; 3. gubić, trwonić; 4. rozpowszechniać, szerzyć; 5. przepuszczać przez sito; przesiewać
siad: w gimnastyce: pozycja siedząca, kuczna
siak: w wyrażeniu "tak czy siak" - tak czy inaczej; w każdym wypadku
siakti: w śiwaizmie: żeński aspekt i małżonka indyjskiego boga Śiwy; śakti
siaktyzm: jeden z głównych kultów w hinduizmie; śaktyzm
sial: zewnętrzna warstwa skorupy ziemskiej
sialma: warstwa litosfery, pośrednia między sialem i simą
siam: w zwrocie: "tam i siam"
siamang: inaczej gibon
siano: 1. wyschnięta trawa lub wyschnięte kłosy zbóż 2. potocznie: pieniądze
siara: pierwszy pokarm wydzielany przez gruczoły mleczne u kobiet i samic ssaków; młodziwo
siarczan: sól kwasu siarkowego
siarczek: związek siarki
siarczkowy: przymiotnik od: siarczek
siarczynowy: przymiotnik od: siarczyn
siarczystszy: stopień wyższy od przymiotnika: siarczystszy
siarczyściej: stopień wyższy od przysłówka: siarczyście
siarka: pierwiastek chemiczny
siarkowiec: pierwiastek chem. należący do VI grupy głównej układu okresowego; tlenowiec
siarkowiec: statek dostosowany do transportu siarki w stanie suchym i płynnym
siarkowodorowy: przymiotnik od: siarkowodór
siarkowy: przymiotnik od: siarka
siatkobeton: beton o kruszywie drobnoziarnistym, zbrojony siatkami stalowymi
siatkobetonowy: przymiotnik od: siatkobeton
siatkowy: przymiotnik od: siatka
siatkówczak: nowotwór siatkówki oka
siatkówkowy: przymiotnik od: siatkówka
siatsu: masaż relaksacyjny polegający na ugniataniu palcami jakiejś części ciała; shiatsu
siąg: dawna jednostka długości równa rozpiętości ramion ludzkich; sążeń
sibui: spokojne piękno i harmonia
sic: (dosł. łac.: tak, dokładnie) uwaga zamieszczana po osobliwym cytacie
siciarstwo: wytwarzanie sit
sicieniecki: przymiotnik od: Sicienko; sicieński
sicieński: przymiotnik od: Sicienko; sicieniecki
siciliana: taniec pasterski, pochodzenia sycylijskiego
siciński: przymiotnik od: Siciny
sicz: warowny obóz kozacki
siczowy: przymiotnik od: sicz
siddur: w religii judaistycznej: książka zawierająca modlitwy odmawiane w dni powszednie i w zwykłe soboty, zarówno w domu jak i w synagodze
sideromancja: wróżenie z opiłków żelaza
sidhi: tajemna siła duchowa, wywoływana jakoby przez medytację transcendentalną
siding: plastikowa okładzina stosowana na zewnętrznych ścianach budynku dla ozdoby i ochrony
sidol: płyn do czyszczenia przedmiotów metalowych
sidur: żydowski modlitewnik
siec: 1. ciąć coś na drobne kawałki 2. bić, chłostać, smagać 3. uderzać mocno czymś ostrym
sieciarz: wojownik używający w walce sieci
sieciowica: motyl z rodziny zwójek, którego gąsienice wygryzają pączki i rozwijające się pędy drzew iglastych
sieciowy: dotyczący sieci, związany z siecią (np. prąd sieciowy)
sieczna: prosta przecinająca jakąś powierzchnię w dwu lub więcej punktach
sieczny: 1. ząb sieczny 2. broń sieczna
sieć: 1. narzędzie do połowu ryb; pułapka do łapania zwierząt, 2. rozpięta przez pająka pajęczyna, 3. rozbudowane, rozgałęziające się przewody, drogi, linie komunikacyjne, pokrywające daną przestrzeń
siedem: liczebnik oznaczający liczbę 7
siedemdziesiąt: liczebnik oznaczający liczbę 70
siedemdziesięciocentymetrowy: o długości siedemdziesięciu centymetrów
siedemdziesięciodniowy: składający się z siedemdziesięciu dni, trwający siedemdziesiąt dni
siedemdziesięciogodzinny: trwający siedemdziesiąt godzin
siedemdziesięciokilometrowy: o długości siedemdziesięciu kilometrów
siedemdziesięcioletni: mający siedemdziesiąt lat
siedemdziesięciolitrowy: składający się z siedemdziesięciu litrów, mogący pomieścić w sobie siedemdziesiąt litrów
siedemdziesięciometrowy: składający się z siedemdziesięciu metrów, mający długość, szerokość itp. siedemdziesięciu metrów
siedemdziesięciomilimetrowy: o długości siedemdziesięciu milimetrów
siedemkroć: siedem razy; siedmiokrotnie
siedemnastoletni: 1. trwający siedemnaście lat; przypadający za siedemnaście lat; 2. będący w wieku siedemnastu lat, mający siedemnaście lat
siedemnasty: liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 17
siedemnaście: liczebnik oznaczający liczbę 17
siedemset: liczebnik oznaczający liczbę 700
Siedlce: miasto w Polsce
siedlczanin: mieszkaniec Siedlec
siedlczanka: mieszkanka Siedlec
siedlecki: przymiotnik od: Siedlce, Siedlec
siedliski: przymiotnik od: Siedliszcze; siedliszczański
siedliskowy: przymiotnik od: siedlisko
siedliszczański: przymiotnik od: Siedliszcze; siedliski
siedmioarkuszowy: składający się z siedmiu arkuszy
siedmiodniowy: składający się z siedmiu dni
siedmiogłowy: mający siedem głów
siedmiogodzinny: trwający siedem godzin
siedmiogrodzki: przymiotnik od: Siedmiogród
siedmioipółletni: mający siedem lat i pół roku
siedmiokilometrowy: mający długość siedmiu kilometrów, wynoszący siedem kilometrów
siedmiokropka: biedronka siedmiokropka - biedronka o czerwonych pokrywach i siedmiu czarnych kropkach, po trzech na każdej z dwóch pokryw i jednej u nasady pokryw, pospolita w Polsce; biedronka siedmiokropkowa; boża krówka
siedmiokropkowy: biedronka siedmiokropkowa - biedronka o czerwonych pokrywach i siedmiu czarnych kropkach, po trzech na każdej z dwóch pokryw i jednej u nasady pokryw, pospolita w Polsce; biedronka siedmiokropka; boża krówka
siedmiolatek: osoba, która ma siedem lat
siedmioletni: 1. trwający siedem lat; przypadający za siedem lat; 2. będący w wieku siedmiu lat, mający siedem lat
siedmioliterowy: złożony z siedmiu liter
siedmiomilowy: mający długość siedmiu mil
siedmioosobowy: składający się z siedmiu osób, mogący pomieścić siedem osób
siedmiopiętrowy: składający się z siedmiu pięter
siedmiopunktowy: 1. składający się z siedmiu punktów; 2. mający wymiar siedmiu punktów (np. czcionka)
siedmiosylabowy: złożony z siedmiu sylab (zgłosek); siedmiozgłoskowy
siedmiozgłoskowy: złożony z siedmiu zgłosek (sylab); siedmiosylabowy
siedzeniowy: przymiotnik od: siedzenie
sieja: ryba z podrodziny o tej samej nazwie
siejba: okres siania
siejowy: przymiotnik od: sieja (ryba)
siekierczyński: przymiotnik od: Siekierczyn
sielanka: utwót poetycki sławiący życie wiejskie; ekloga, idylla
sielankowy: przymiotnik od: sielanka
sielawa: ryba z podrodziny siei
sielawka: mała sielawa
sielawkowy: przymiotnik od: sielawka
sielawowy: przymiotnik od: sielawa
sielecki: przymiotnik od: Sielce
sielski: dotyczący wsi; sielankowy; także w powiedzeniu "sielskie życie"
siemanko: pot. słowo używane głównie przez młodzież, wypowiadane podczas witania się, rzadziej żegnania, z osobami dobrze sobie znanymi, np. kolegami; siemasz, siema, cześć, hej
siemasz: pot. słowo wypowiadane podczas witania się oraz żegnania z osobami dobrze sobie znanymi, np. kolegami; cześć, hej, siemanko, siema
siemens: 1. jednostka przewodności elektrycznej, odwrotność oma; simens 2. urządzenie marki Siemens
siemianowicki: przymiotnik od: Siemianowice Śląskie
siemianowiczanin: mieszkaniec Siemianowic Śląskich
siemiatycki: przymiotnik od: Siemiatycze
siemiatyczanin: mieszkaniec Siemiatycz
siemiatyczanka: mieszkanka Siemiatycz
Siemiatycze: miasto w Polsce
siemieński: związany z Siemieniem
siemię: nasiono roślin oleistych używane jako pokarm dla zwierząt albo przerabiane na olej o różnym zastosowaniu
siemkowicki: przymiotnik od: Siemkowice
Siena: [sjena] miasto we Włoszech
sieneński: przymiotnik od: Siena, Sienno
sieniawski: przymiotnik od: Sieniawa
Sienkiewicz: 1. Henryk Sienkiewicz (pseud. Litwos) (1846-1916), prozaik i publicysta; 2. Jerzy Sienkiewicz (1897-1980), historyk sztuki, muzeolog; 3. Karol Sienkiewicz (pseud. Karol z Kalinówki) (1793-1860), publicysta, poeta
sienkiewicziana: wszystko, co dotyczy twórczości i życia Henryka Sienkiewicza
sienkiewiczolog: badacz, znawca twórczości Henryka Sienkiewicza
sienkiewiczowski: dotyczący twórczości Henryka Sienkiewicza
siennicki: przymiotnik od: Siennica Różana
siennikowy: przymiotnik od: siennik
sień: pierwsze pomieszczenie od wejścia, prowadzące do innych pomieszczeń
siepać: 1. potocznie: a) szarpać, targać b) bić, smagać 2. siepać się: potocznie o tkaninie - strzępić się po brzegach
siepiący: taki, który siepie (się)
Sieradz: miasto w Polsce
sieradzanin: mieszkaniec Sieradza
sieradzanka: mieszkanka Sieradza
sieradzki: przymiotnik od: Sieradz
Sieradzkie: region sieradzki
sierakowicki: przymiotnik od: Sierakowice
sierakowski: przymiotnik od: Sieraków
siercinka: według analizy słowotwórczej: a) jeden włosek sierści b) coś podobnego do sierści c) coś zrobionego z sierści
sierdzący: taki, który sierdzi (się)
sierdzić: przestarzale: a) pobudzać kogoś do gniewu, gniewać, złościć b) sierdzić się - wybuchać gniewem, złościć się, gniewać się
sierdziściej: stopień wyższy od przysłówka: sierdziście
siermięgowy: przymiotnik od: siermięg
sieroszewicki: przymiotnik od: Sieroszewice; sieroszewski
sieroszewski: przymiotnik od: Sieroszewice; sieroszewicki
sierota: 1. dziecko pozbawione normalnego środowiska rodzinnego (np. na skutek śmierci jednego lub obojga rodziców); także człowiek osamotniony, opuszczony 2. w DTP określenie błędu łamania tekstu (tzw. wiszący spójnik)
sierp: 1. narzędzie służące do koszenia 2. uderzenie w boksie
sierpak: ręczny nóż ogrodniczy o sierpowato wygiętym ostrzu
sierpczanin: mieszkaniec Sierpca
sierpczanka: mieszkanka Sierpca
sierpecki: przymiotnik od: Sierpc
sierpień: ósmy miesiąc roku kalendarzowego
sierpik: ryba lub grzyb
sierpniowy: przymiotnik od: sierpień
sierpotek: ptak z rzędu wróblowatych; tanager
sierpowy: przymiotnik od: sierp
sierra: określenie pasma górskiego w krajach hiszpańskojęzycznych
Sierraleonka: obywatelka Sierra Leone
Sierraleończyk: obywatel Sierra Leone
sierraleoński: przymiotnik od: Sierra Leone
sierścień: bezkręgowiec zaliczany do wszołów, z podgromady owadów uskrzydlonych; pasożyt bytujący w sierści psów i wilków
sierściowy: przymiotnik od: sierść
sierżancki: dotyczący sierżanta
siestrzan: gruba, zwykle zdobiona belka stropowa biegnąca wzdłuż całego pułapu dla podtrzymania go; sosręb; sosrąb
siew: rozsypywanie nasion w spulchnioną glebę
siewierzanin: mieszkaniec Siewierza
siewka: 1. w hodowli roślin uprawnych rozmnażanych zwykle wegetatywnie (np. ziemniak): roślina wyrosła z nasienia, przeznaczona do dalszej hodowli; 2. przedstawiciel rodziny ptaków z rzędu mew
siewruga: duża, wędrowna ryba z rodziny jesiotrowatych
sigma: litera alfabetu greckiego
sigmamycyna: mieszanina antybiotyków oleandomycyny i tetracykliny, o bardzo szerokim zakresie działania
sigmoidoskopia: badanie jelita grubego za pomocą sigmoidoskopu
signum: łac. signum temporis - znamię czasu
sikacz: pospolicie, żartobliwie: słabe, liche wino lub piwo
sikać: potocznie: oddawać mocz
sikawkowy: przymiotnik od: sikawka
sikh: członek indyjskiej wspólnoty religijnej
sikhara: typ świątyni indyjskiej mającej wieżę nad głównym sanktuarium; śikhara
sikhizm: religia stworzona przez Guru Nanaka, kompilacja hinduizmu i islamu
siki: potocznie: mocz
siklawa: regionalnie: wodospad górski; siklawica
siklawica: regionalnie: wodospad górski; siklawa
siksa: pogardliwe określenie młodej dziewczyny
siku: wyraz informujący o potrzebie oddania moczu, np. w wyrażeniu: "Chce mi się siku."
sikwiak: przedstawiciel podgromady zwierząt morskich, żyjący na dnie mórz w piasku, w szczelinach skalnych i muszlach mięczaków
sil: żyła skał magmowych; sill
silan: związek chemiczny krzemu z wodorem; krzemowodór
silący: silący się - taki, który się sili
silent: 1. ang.-amer. silent majority - milcząca większość, popierająca politykę rządu; 2. łac. inter arma silent Musae - w czasie wojny milczą Muzy
silentium: cisza, milczenie
silikatowy: [s-ilikatowy] przymiotnik od: silikat (sylikat), np. tynk silikatowy; sylikatowy
silikażel: uwodniony dwutlenek krzemu, o porowatej strukturze i dużej adsorpcji, wykorzystywany do osuszania i oczyszczania gazów; sylikażel
silikonowy: przymiotnik od: silikon
silikoza: choroba płuc spowodowana długotrwałym wdychaniem pyłu krzemionkowego; sylikoza, krzemica
silimanit: minerał, polimorficzna odmiana krzemianu glinu; sylimanit
silimanitowy: [s-ilimanitowy] przymiotnik od: silimanit (sylimanit), np. piasek silimanitowy; sylimanitowy
silit: materiał ceramiczny stosowany na elementy grzejne pieców elektrycznych; sylit
sill: żyła skał magmowych; sil
silniej: stopień wyższy od przysłówka: silnie
silniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: silny
silnikowy: przymiotnik od: silnik
Siloe: 1. według Biblii: sadzawka w Jerozolimie, przywracająca zdrowie po wykąpaniu się w niej; 2. coś uzdrawiającego, odradzającego
silos: 1. magazyn 2. przyrząd do zakwaszania paszy dla zwierząt
silosowy: [s-ilosowy] przymiotnik od: silos, np. system silosowy
silpasiastra: tekst indyjski zawierający wskazówki rytualne, teoretyczne i prakt., dotyczące sztuk plast. i architektury; śilpaśastra
silumin: odlewniczy stop aluminium z krzemem
siluminowy: [s-iluminowy] przymiotnik od: silumin, np. siluminowy odlew
silva: łac. silva rerum: 1. zbiór najróżniejszych wiadomości lub utworów wielorakiej treści; 2. daw. księga domowa zawierająca spisane zdarzenia polityczne, przemówienia, przepisy, dykteryjki itp.
silwit: laboratoryjne szkło borokrzemianowe
siła: 1. energia fizyczna lub duchowa; moc 2. zdolność oddziaływania, wywierania wpływu 3. jakakolwiek przyczyna fizyczna zdolna do zmiany ruchu lub spoczynku ciała materialnego albo do jego odkształcenia 4. dużo, wiele, mnóstwo
siłownia: 1. zakład energetyczny uzyskujący energię użyteczną (np. dla maszyn roboczych) poprzez przetworzenie energii istniejącej w zasobach naturalnych; 2. sport. miejsce ćwiczeń siłowych, sala z odpowiednimi przyrządami dla takich ćwiczeń
siłowy: przymiotnik od: siła
sima: 1. dawna nazwa jednej z zewnętrznych warstw skorupy ziemskiej, składająca się z krzemu i magnezu 2. gatunek łososia pacyficznego; mazu 3. w starożytnych budowlach greckich rynna ceramiczna lub kamienna 4. piętro bazaltowe
Simbel: Abu Simbel: miejscowość w Egipcie
SIMCA: skrót francuskiej nazwy Towarzystwa Przemysłowego Mechaniki i Nadwozi Samochodowych; marka samochodu (Simca)
simca: samochód marki SIMCA; simka
Simca: marka samochodu; SIMCA
simens: jednostka przewodności elektrycznej, odwrotność oma; siemens
simfonietta: mała symfonia, grana przez mniejszą w składzie orkiestrę symfoniczną
simile: określenie wykonawcze: podobnie
simir: czarno-żółty pies z Afryki, likaon
simka: samochód marki SIMCA; simca
simpleks: układ transmisyjny umożliwiający przesyłanie sygnałów w obu kierunkach
simpleksowy: [s-impleksowy] przymiotnik od: simpleks, np. protokół simpleksowy
simplicitas: (o,) sancta simplicitas! - (o,) święta naiwności! (wyraz politowania nad naiwnością ludzką lub nieznajomością sprawy)
simploński: przymiotnik od: Simplon (przełęcz w Szwajcarii)
sinfonietta: mała symfonia, krótsza, przeznaczona zwykle na orkiestrę symfoniczną o zmniejszonym składzie
Singapur: Republika Singapuru; państwo-miasto w Azji
singapurczyk: mieszkaniec Singapuru - miasta
Singapurczyk: 1. mieszkaniec wyspy Singapur; 2. obywatel państwa Singapur
singapurka: mieszkanka Singapuru - miasta
Singapurka: 1. mieszkanka wyspy Singapur; 2. obywatelka państwa Singapur
singapurski: związany z Singapurem
singel: syngiel; singiel 1. pojedyncza gra między dwoma zawodnikami w tenisie; 2. płyta winylowa z nagraniem jednego tylko utworu; płyta kompaktowa z jakimś przebojem; 3. jedna karta w danym kolorze; singleton; 4. człowiek żyjący w pojedynkę
singer: maszyna do szycia marki Singer
singerie: humorystyczne scenki z małpami, charakterystyczne dla ornamentyki rokokowej
singiel: syngiel; singel 1. pojedyncza gra między dwoma zawodnikami w tenisie; 2. płyta winylowa z nagraniem jednego tylko utworu; płyta kompaktowa z jakimś przebojem; 3. jedna karta w danym kolorze; singleton; 4. człowiek żyjący w pojedynkę
singlista: zawodnik (np. tenisista) grający w singlu; synglista
singlistka: zawodniczka grająca w singlu
singlowy: [s-inglowy] przymiotnik od: singel (singiel, syngiel), zwykle w znaczeniu gry (np. para singlowa), płyty (np. wersja singlowa) lub karty (np. figura singlowa); synglowy
singspiel: forma teatralna, łącząca elementy opery buffo i komedii, w której fragmenty wokalne występują obok mówionych; śpiewogra
singularis: liczba pojedyncza
siniak: 1. sinoczerwona plama na skórze powstała na skutek wylewu krwi do tkanki podskórnej w następstwie urazu lub samoistnego pękania naczyń krwionośnych; siniec 2. borowikowaty grzyb jadalny 3. ptak z rodziny gołębi; gołąb siniak
siniec: sinoczerwona plama na skórze powstała na skutek wylewu krwi do tkanki podskórnej w następstwie urazu lub samoistnego pękania naczyń krwionośnych; siniak
sinik: ryba z rodziny skorpenowatych; sebdak
sinningia: roślina z rodziny ostrojowatych, pochodząca z Brazylii; gloksynia
sinolog: [czytaj: s-inolog] uczony w zakresie języka, kultury i dziejów Chin
sinologia: [czytaj: s-inologia] nauka o języku, kulturze i dziejach Chin
sinto: politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szynto; szyntoizm; szinto; szintoizm; shinto
sintoistyczny: dotyczący religii sintoizmu
sintoizm: politeistyczny kult religijny w Japonii, nie posiadający historycznego założyciela ani zorganizowanej teologii; sinto
sinus: funkcja trygonometryczna; określająca, dla pewnego punktu A(x, y) i promienia wodzącego r, stosunek y do r; w trójkącie prostokątym - stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciwko danego kąta do długości przeciwkprostokątnej
sinusoida: linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji sinus
sinusowy: [s-inusowy] przymiotnik od: sinus, np. liniał sinusowy
siny: niebieskofioletowy
sio: okrzyk wydawany przy odpędzaniu kur, rzadziej innych ptaków
siodełko: Przyrząd pożarniczy służący do zabezpieczania węży przed uszkodzeniem przez ostre krawędzie dachów, parapetów okiennych, parkanów itp.
siodełkowy: przymiotnik od: siodełko
siodłowy: przymiotnik od: siodło
siodzi: papierowy parawan w drewnianej ramie służący w Japonii jako ściana
siogun: szogun; tytuł japońskich namiestników wojskowych
sioło: Osada zamieszkana przez ludność rolniczą; wieś, osiedle wiejskie.
sionka: mała sień
siostrzan: 1. gwarowo: sosrąb 2. dawniej: siostrzeniec
siostrzyczka: zdrobnienie od: siostra
siódmaczek: siódmaczek leśny - bylina z rodziny pierwiosnkowatych, rosnąca w środkowej Europie, na Syberii, w Mandżurii, Japonii oraz w Ameryce
siódmoklasista: uczeń siódmej klasy
sipaj: dawny żołnierz indyjski w służbie armii europejskiej
sir: angielski zwrot grzecznościowy, stosowany w listach lub wobec starszych osób
sirat: 1. w eschatologii islamu - most przerzucony nad otchłanią piekła, łączący doczesny świat z rajem 2. romans rycerski, forma popularnej literatury arabskiej
sire: w dawnej Francji: forma zwracania się do pana feudalnego
sirocco: ciepły, gorący wiatr wiejący z Afryki ku Europie
sirotka: ryba z rzędu okoniokształtnych
sirtaki: grecki taniec ludowy
sirwent: pieśń trubadura, wywodząca się z poezji prowansalskiej
sisal: [s-isal] 1. gatunek agawy pochodzący z Meksyku oraz Ameryki Środkowej; sizal; agawa sizalska; agawa sizalowa; 2. mocne włókno z liści tej rośliny; sizal
siste: łac. siste, viator - wędrowcze, zatrzymaj się!
sistrum: rodzaj metalowej grzechotki, instrument obrzędowy w starożytnym Egipcie
sit: roślina roczna, bylina lub krzew z rodziny sitowatych
sitak: grzyb z rodziny borowikowatych
sitar: instrument muzyczny, znany w Persji i w Indiach
sitarz: 1. grzyb jadalny, gatunek maślaka; 2. wytwórca sit
sitek: grzyb jadalny, gatunek maślaka
sitko: małe sito
sitkowy: przymiotnik od: sitko
sitkówecki: przymiotnik od: Sitkówka-Nowiny
sito: sprzęt do przesiewania lub cedzenia
sitodruk: technika drukarska polegająca na przenoszeniu obrazu za pomocą naciągniętej na ramę siatki, na której elementy niedrukujące pokryte są substancją nie przepuszczającą farby
sitodrukowy: przymiotnik od: sitodruk
sitowo: cząstka występująca w złożonych przymiotnikach, np. sitowo-taśmowy
sitowy: przymiotnik od: sito
sitter: baby-sitter [bejbi s-iter]: osoba, zwykle młoda, zajmująca się opieką nad dzieckiem w trakcie nieobecności jego rodziców, przeważnie za wynagrodzeniem i przez niedługi czas
situla: bogato zdobione wiadro z brązu
sitwowy: przymiotnik od: sitwa
siu: w wyrażeniu: to tu, to siu - to tu, to tam
siudra: służący z niższej kasty w Indiach; śudra
Siuks: Indianin Ameryki Północnej; Dakota
siup: wykrzyknik oznaczający szybki ruch, skok
siup: postępek, odezwanie się naruszające przyjęte normy, zaskakujące; wybryk, wyskok
siurać: posp. oddawać mocz
siurpryza: dawniej: niespodzianka
siusiu: w języku dziecięcym: oddanie moczu
Siwa: sanskr. jeden z trójcy najważniejszych bogów hinduizmu, uznawany przed innymi jako sprawca wszelkich narodzin i śmierci; Sziwa; Śiwa
siwaizm: jeden z głównych kultów w hinduizmie; śiwaizm
siwak: garnek gliniany, o kolorze stalowoszarym lub czarnym, wypalany przy zmniejszonym dopływie powietrza
siwek: koń o maści siwej
siwerniak: świergotek nadwodny; ptak z rodziny pliszek
siwert: jednostka równoważnika dawki pochłoniętej promieniowania jonizującego
siwiący: taki, który siwi (się)
siwić: 1. przestarzale: zabarwiać na siwo; robić siwym, powodować siwienie 2. siwić się - być siwego koloru, odcinać się od tła siwą barwą
siwiej: stopień wyższy od przysłówka: siwo
siwka: klacz o siwym kolorze
siwo: przysłówek od "siwy"
siwosz: 1. koń siwej maści; siwek; 2. ryba z rzędu rekinokształtnych
siwy: 1. zwykle o włosach: białoszary, srebrzystobiały; 2. mający siwe włosy, sierść, upierzenie; 3. białoszary, jasnopopielaty
sizal: [s-izal] 1. gatunek agawy pochodzący z Meksyku oraz Ameryki Środkowej; sisal; agawa sizalska; agawa sizalowa; 2. mocne włókno z liści tej rośliny; sisal
sizalowy: [s-izalowy] 1. wykonany z sizalu (włókna), np. sznurek sizalowy; 2. agawa sizalowa - gatunek agawy pochodzący z Meksyku oraz Ameryki Środkowej; sizal; sisal; agawa sizalska
sizalski: [s-izalski] agawa sizalska - gatunek agawy pochodzący z Meksyku oraz Ameryki Środkowej; sizal; sisal; agawa sizalowa
sjena: odmiana ochry żelazowej o barwie żółtobrunatnej
sjenit: magmowa skała głębinowa należąca do grupy skał obojętnych; syenit
sjenitowy: przymiotnik od: sjenit
sjesta: odpoczynek, drzemka poobiednia
ska: styl w muzyce rozrywkowej wywodzący się z Jamajki
skabioza: driakiew, roślina zielna lub półkrzew z rodziny szczeciowatych
skagerracki: dotyczący cieśniny Skagerrak
skaj: tworzywo skóropodobne; skay
skajlajt: oszklone okienko w dachu kabiny lub w pokładzie statku dające światło z góry; skylight
skajowy: zrobiony ze skaju
skakun: gatunek pająka, w Polsce pod ochroną
skalar: ryba akwariowa
skalar: wielkość, której wartość charakteryzuje tylko jedna liczba (np. temperatura, długość, objętość itp.)
skalbmierski: przymiotnik od: Skalbmierz
skald: średniowieczny skandynawski poeta i śpiewak
skaleniowy: przymiotnik od: skaleń
skalenoedr: jedna z prostych postaci krystalograficznych
skaleń: minerał skałotwórczy
skalica: skała z twardego wapienia jurajskiego, zniszczona przez erozję wodną; skałka
skalinek: morski glon z rodzaju krasnorostów; litotamnion
skalniak: przydomowy ogródek skalny
skaloskop: urządzenie służące do kopiowania rysunków z kalki na papier światłoczuły, składające się z ramy kopiowej i lamp do naświetlania
skalski: przymiotnik od: Skała
skała: 1. zespół różnych minerałów, lub jednego, powstały w naturalnych procesach geologicznych lub kosmologicznych; 2. góra kamienna, duży głaz; 3 w przenośni o kimś: twardy jak skała
skałkowy: przymiotnik od: skałka
skałodrzew: tworzywo otrzymywane z mieszaniny tlenku magnezu, chlorku magnezu, trocin, piasku i pigmentów; ksylolit
skamandrycki: przymiotnik od: skamandryta
skamielina: skamieniałe szczątki zwierzęcia lub rośliny z minionych epok geologicznych, utrwalone ślady obecności lub działalności organizmów; skamieniałość
skamieniałość: skamieniałe szczątki zwierzęcia lub rośliny z minionych epok geologicznych, utrwalone ślady obecności lub działalności organizmów; skamielina
skan: plik komputerowy z zeskanowanym obrazem
skand: pierwiastek chemiczny
skandaliczniej: stopień wyższy od przysłówka: skandalicznie
Skandynaw: mieszkaniec Skandynawii
Skandynawia: region Europy, w którym leżą: Szwecja, Norwegia i Dania
Skandynawka: mieszkanka Skandynawii
skandynawolog: badacz, obserwator Skandynawii
skaner: urządzenie służące do wprowadzania zdjęć, dokumentów do komputera
Skania: kraina historyczna w Szwecji
skaningowy: przymiotnik od: skaning
skansenowy: przymiotnik od: skansen
skapolit: minerał, glinokrzemian sodu i wapnia zawierający dodatkowe aniony
skapulimancja: wróżenie z łopatek zwierząt
skarabeusz: duży chrząszcz, czczony niegdyś przez Egipcjan
skarb: coś niezwykle wartościowego
skarbcowy: przymiotnik od: skarbiec
skarbnica: zbiór, zasób pewnych cennych rzeczy, także wartości niematerialnych
skarbnik: osoba odpowiedzialna za powierzone jej pieniądze, zbierająca składki w jakiejś instytucji, organizacji itp.
skarbonka: niewielki przedmiot różnych kształtów z otworem, przez który wrzuca się pieniądze
skarbowy: dotyczący skarbu państwa, związany z państwowymi finansami (np. opłata skarbowa, ustawa skarbowa)
skarbuś: zdrobnienie od "skarb" (osoba kochana)
skarga: 1. użalanie się, narzekanie z powodu bólu, cierpienia itp. 2. obwinianie kogoś o coś 3. pismo skierowane do organu administr. w celu doprowadzenia do zmiany lub uchylenia orzeczenia tego organu 4. w prawie: akt oskarżenia w procesie karnym
skargowy: przymiotnik od: skarga
skarmiać: 1. zużywać coś jako paszę, karmiąc zwierzęta 2. paść czymś zwierzęta
skarmić: 1. zużyć coś jako paszę, karmiąc zwierzęta 2. upaść czymś zwierzęta
skarn: skała metamorficzna
skarp: drapieżna ryba z rzędu płastug; turbot
skarpa: regionalnie: szkarpa; 1. pochyła ściana ziemnego wzniesienia 2. w architekturze gotyckiej: wąski mur podpierający z zewnątrz ścianę budowli; przypora
skarpeta: trykotowe okrycie stopy do kostki, często również powyżej niej (niekiedy do kolan); skarpetka
skarpetka: trykotowe okrycie stopy do kostki, często również powyżej niej (niekiedy do kolan); skarpeta
skarszewski: przymiotnik od: Skarszewy
skartabel: w dawnej Polsce: człowiek, któremu przyznano skartabellat; skartabell
skartabell: w dawnej Polsce: człowiek, któremu przyznano skartabellat; skartabel
skartabellat: w dawnej Polsce: świeżo uzyskane szlachectwo połowiczne, nie dające pełni szlacheckich przywilejów
skaryfikacyjny: związany z skaryfikacją
skaryfikator: narzędzie medyczne służące do zdrapywania naskórka
skaryszewski: przymiotnik od: Skaryszew
skarżyć: 1. oznajmiać o czyimś przewinieniu; obwiniać, donosić na kogoś 2. wnosić skargę, występować ze skargą do sądu 3. skarżyć się - wyrażać swoje żale, utyskiwać
skarżypyta: (r. żeński) pot. kobieta, dziewczynka skarżąca na kogoś; także o mężczyźnie, zwierzęciu, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym
skarżypyta: (r. męski) mężczyzna, chłopiec skarżący na kogoś
skarżyski: przymiotnik od: Skarżysko Kościelne, Skarżysko Książęce, Skarżysko-Kamienna
Skarżysko: Skarżysko-Kamienna, miasto w Polsce
Skarżysko: 1. Skarżysko Kościelne, miejscowość gminna w powiecie szydłowieckim 2. Skarżysko Książęce, miejscowość w powiecie szydłowieckim
skat: rodzaj gry w karty
skate: fan jazdy na deskorolce; skejt, skater
skateboard: 1. inaczej deskorolka 2. jazda na deskorolce
skateboarding: jazda na deskorolce
skateboardzista: osoba jeżdżąca na deskorolce; deskorolkarz; deskorolkowiec
skater: fan jazdy na deskorolce; skate, skejt
skating: jazda na łyżwach lub wrotkach
skatolog: pisarz używający w swoich utworach wulgarnych wyrazów i zwrotów
skatologia: sytuacje, sceny w literaturze dotyczące wydalin ludzkich lub nieprzyzwoite, budzące wstręt
skatować: zbić bez miłosierdzia, bestialsko, storturować
skatowy: odnoszący się do skata
skaut: członek skautingu; harcerz
skauting: system wychowania dziewcząt i chłopców, a także ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w Wielkiej Brytanii w latach 1907-1908 przez R. Baden-Powella
skautka: członkini skautingu; harcerka
skautowski: dotyczący skautów; skautowy
skautowy: dotyczący skautów; skautowski
skawinianin: mieszkaniec Skawiny
skawinianka: mieszkanka Skawiny
skawiński: przymiotnik od: Skawina, miasto w województwie małopolskim
skay: tworzywo skóropodobne; skaj
skaz: typ narracji w formie bezpośredniego, potocznego monologu mówionego
skaza: 1. widoczny mankament psujący wygląd czegoś, zwykle rysa lub plama 2. czyn lub wada negatywnie wpływająca na ocenę kogoś lub czegoś
skazać: 1. wydać wyrok, podać formę kary za popełnione przestępstwa; 2. przen. zmusić do czegoś, przeznaczyć na coś; 3. skazać się - zmusić się do czegoś
skazaniec: osoba skazana wyrokiem sądu, zwłaszcza na ciężką karę
skazić: 1. zanieczyścić jakąś powierzchnię czymś niebezpiecznym, np. substancjami promieniującymi 2. celowo, poprzez zatrucie, sprawić, by jakiś produkt przestał być zdatny do spożycia 3. książk. a) zepsuć, zeszpecić b) skazić się: zostać zbrukanym
skazówka: przestarz., reg.: wskazówka
skazywać: 1. wydawać wyrok skazujący 2. określać czyjś los
skażać: wprowadzać do czegoś elementy szkodliwe dla istot żywych, zatruwać
skąd: 1. zaimek przysłówkowy zastępujący wyrazy lub wyrażenia oznaczające określenia miejsca, przyczynę, źródło czegoś 2. dopowiedzenie o znaczeniu: bynajmniej, wcale nie
skądsi: gwarowo: skądś
skądsiś: miejsce lub źródło czegoś bliżej nie określonego; skądś
skąpać: 1. książk. zamoczyć całkowicie, np. w wodzie; 2. skąpać się - zamoczyć się całkowicie, zwłaszcza mimowolnie
skąpiara: reg.: kobieta skąpa
skąpiarz: reg.: skąpiec
skąpica: potocznie, z niechęcią o kobiecie skąpej
skąpić: wydzielać komuś małe ilości, nie dawać czegoś w wystarczającym stopniu
skąpiec: osoba stroniąca od wydawania pieniędzy, nawet na podstawowe potrzeby; dusigrosz, sknera
skąpiej: stopień wyższy od przysłówka: skąpo
skąpomocz: zmniejszenie wydzielania moczu, głównie wskutek niewydolności nerek; oliguria
skąposzczet: 1. zwierzę należące do gromady pierścienic o tej samej nazwie; 2. w l.mn.: gromada pierścienic
skąpotchawiec: stawonóg z gromady wijów, żyjący np. w wilgotnej ściółce
skąpstwo: bycie skąpym; sknerstwo
skąpszy: stopień wyższy od przymiotnika: skąpy
skąpy: 1. oszczędny do przesady, żałujący komuś czegoś 2. zbyt mały, składający się z niewielu części, niewystarczający
skecz: dowcip sceniczny
skeczowy: przymiotnik od: skecz
skeet: sportowa konkurencja strzelecka; skit
skejt: fan jazdy na deskorolce; skate, skater
skeleton: rodzaj saneczkarstwa, w którym zawodnik leży na brzuchu na sankach, z głową do przodu
skępski: przymiotnik od: Skępe
ski: dawniej: narty
skialpinistyczny: dotyczący skialpinizmu; ski-alpinistyczny
skialpinizm: narciarstwo wysokogórskie; ski-alpinizm
skiatron: lampa elektronopromieniowa o ekranie tenebrescencyjnym
skiba: 1. wąski, wybrzuszony pas gleby tworzący się podczas orania 2. regionalnie: kromka chleba, pajda
skibob: pojazd przeznaczony do jazdy na śniegu, stanowiący kombinację nart i roweru
skibowy: przymiotnik od: skiba
skidoo: sanie na gąsienicach
skiełznąć: skiełznąć się - gwarowo: poślizgnąć, ześlizgnąć się
skierbieszowski: przymiotnik od: Skierbieszów
skierniewicki: przymiotnik od: Skierniewice
skierniewiczanin: mieszkaniec Skierniewic
skierniewiczanka: mieszkanka Skierniewic
skierować: 1. nadać czemuś odpowiedni kierunek 2. skierować się - udać się w określonym kierunku
skierowanie: polecenie na piśmie wydane w celu przyjęcia kogoś przez wymienioną placówkę, instytucję; także pismo zawierające takie polecenie
skierowywać: 1. nadawać czemuś odpowiedni kierunek 2. skierowywać się - udawać się w określonym kierunku
skif: 1. rodzaj łodzi sportowej przeznaczonej dla jednej osoby, wyposażonej w jedną parę długich wioseł; 2. wyścigi na łodziach o tej samej nazwie
skiff: popularna nazwa półwyścigowej łodzi; skull
skiffistka: wioślarka specjalizująca się w pływaniu skiffem; skifistka
skiffle: rodzaj muzyki rozrywkowej, szczególnie popularny w Wielkiej Brytanii w latach pięćdziesiątych
skifflowy: przymiotnik od: skiffle
skifista: sportowiec biorący udział w wyścigu skifów
skifistka: wioślarka specjalizująca się w pływaniu skifem; skiffistka
skikjöring: [czytaj: skijering albo szisjering] sport zimowy, w którym zwierzę lub pojazd ciągnie na lince osobę na nartach
skimming: nielegalne kopiowanie paska magnetycznego z karty kredytowej obcej osoby dla uzyskania dostępu do czyichś rachunków bankowych
skin: przedstawiciel podkultury młodzieżowej, wyrażającej sprzeciw wobec norm społecznych agresywnym zachowaniem, szokującym ubiorem itp.; skinhead
skinhead: [skinhed] przedstawiciel podkultury młodzieżowej, wyrażającej sprzeciw wobec norm społecznych agresywnym zachowaniem, szokującym ubiorem itp.; skin
skinheadzki: przymiotnik od: skinhead
skiomancja: przewidywanie przyszłości za pośrednictwem duchów osób zmarłych
skip: duża skrzynia służąca do wyciągania urobku w kopalniach
skipowy: przymiotnik od: skip
skipping: ćwiczenie gimnastyczne: bieg w miejscu z wysokim unoszeniem kolan
skir: dawniej w medycynie: rak
skirtetoidia: rodzaj psychopatii
skirtotoid: osoba o nasilonych cechach skirtotymii
skisić: przestarzałe: skisnąć (ulec fermentacji, zepsuć się)
skisnąć: ulec fermentacji, zepsuć się; skisić (rzadkie)
skit: sportowa konkurencja strzelecka; skeet
skitowy: przymiotnik od: skit
skiz: najwyższa karta atutowa w grze w taroka
skjer: granitowa wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec i fale morskie u wybrzeży Półwyspu Skandynawskiego; szkier, skjor, szer, szker
skjor: granitowa wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec i fale morskie u wybrzeży Półwyspu Skandynawskiego; szkier, skjer, szer, szker
skleina: inaczej: sklejka
skleinowy: przymiotnik od: skleina
sklejka: 1. płyta sklejona z nieparzystej liczby fornirów; dykta 2. miejsce sklejenia dwu odcinków filmu, błony lub papieru fotograficznego
sklejkowy: przymiotnik od: sklejka
sklepiczarz: sklepikarz
sklepieniowy: przymiotnik od: sklepienie
sklepikowy: przymiotnik od: sklepik
sklepowy: przymiotnik od: sklep
sklerometr: przyrząd do oznaczania twardości kryształów
skleroskop: przyrząd do oznaczania twardości metalu
skleryt: igiełka szkieletowa gąbek i jamochłonów, tworząca ażurowe lub zbite szkielety
składankowy: przymiotnik od: składanka
składkowy: przymiotnik od: składka
składniej: stopień wyższy od przysłówka: składnie
składniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: składny
składnikowy: przymiotnik od: składnik
składniowy: przymiotnik od: składnia
składopis: elektromechaniczne lub elektroniczne urządzenie do składu tekstów, stosowane przed i w okresie pierwszych lat rozwoju komputerów, było rozwiązaniem pośrednim między maszynami do pisania a komputerami
składowy: przymiotnik od: skład
skłonniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: skłonny
sknera: skąpy człowiek
skobelek: zdrobnienie od: skobel
skoblica: rodzaj półokrągłego dłuta bednarskiego
skocz: taśma samoprzylepna; scotch
skoczek: 1. figura w szachach; koń 2. roślinożerny pluskwiak z rodziny o tej samej nazwie
skoczek: zawodnik startujący w konkurencji skoków (skoczek w dal, wzwyż, o tyczce, skoczek narciarski)
skoczki: 1. podrząd pluskwiaków (należą tu m.in. latarniki, pieniki, piewiki i rodzina skoczkowatych); drobne i skoczne owady 2. rodzina ssaków z rzędu gryzoni o znacznie dłuższych kończynach tylnych, zamieszkuj. stepy i pustynie pn. Afryki i Azji
skoczkowy: przymiotnik od: skoczek
skoczniej: stopień wyższy od przysłówka: skocznie
skoczniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: skoczny
skocznościowy: dotyczący skoczności
skoczowianin: mieszkaniec Skoczowa
skoczowianka: mieszkanka Skoczowa
skoczowski: przymiotnik od: Skoczów
skoda: samochód marki Skoda
skojarzeniowy: przymiotnik od: skojarzenie
skojec: 1. średniowieczna srebrna moneta 2. średniowieczna jednostka masy równa szóstej części wiardunku
skok: 1. oderwanie się od podłoża poprzez odbicie się nogami; podskok, zeskok; 2. nagła zmiana; przeskok; 3. akcja rabunkowa; 4. noga zająca; 5. rodzaj konkurencji w wielu dyscyplinach sportowych
skokowianin: mieszkaniec Skoków
skokowy: przymiotnik od: skok
skoleks: przednia część ciała tasiemca; czerwioch, główka
skolion: pieśń biesiadna w poezji starożytnej Grecji
skolioza: boczne skrzywienie kręgosłupa
skolit: skolity są to szczątki organizmów zwierzęcych, występujące w skałach okresu kambryjskiego
skołatać: zgnębić, zmęczyć kogoś, zamącić komuś w głowie
skołyszyński: przymiotnik od: Skołyszyn
skomliński: przymiotnik od: Skomlin
skomoroch: rosyjski wędrowny aktor, komediant
skompresowany: taki, który uległ kompresji
skon: zgon, śmierć
skonfundować: wprawić kogoś w konfuzję, zakłopotanie, zbić z tropu, zawstydzić, speszyć
skop: kastrowany baran
skopać: 1. spulchnić (ziemię), używając odpowiednich narzędzi; 2. zrzucić z siebie przykrycie (np. kołdrę) przez kopanie nogami; 3. zbić kogoś kopaniem
skopek: drewniane naczynie do nabierania mleka lub śmietany
skopianin: mieszkaniec Skopia
skopiański: przymiotnik od: Skopie (stolica Macedonii); skopijski
skopić: ułożyć coś w kopę, np. siano
skopiec: członek prawosławnej grupy wyznaniowej
skopijczyk: mieszkaniec Skopie
skopijski: przymiotnik od: Skopie (stolica Macedonii); skopiański
skopolamina: związek organiczny działający porażająco na zakończenia nerwów przywspółczulnych oraz narkotycznie na ośrodkowy układ nerwowy
skopowina: reg.: wołowina
skopowy: przymiotnik od: skop
skopywać: 1. spulchniać (ziemię), używając odpowiednich narzędzi; 2. zrzucać z siebie przykrycie (np. kołdrę) przez kopanie nogami
skorek: średnich rozmiarów owad żywiący się roślinami
skorelować: 1. związać wzajemnie, zestawić 2. pozostać w powiązaniu, we współzależności z czymś
skoro: spójnik pełniący wiele funkcji w zdaniu; używany najczęściej w zdaniu: "Skoro słowo X występuje w słowniku, to dlaczego nie ma słowa Y?"
skoro: przestarz.: prędko, rychło; wcześnie; łatwo; pilno;
skorodyt: minerał, wodny arsenian żelaza
skoroszycki: przymiotnik od: Skoroszyce
skoroszyt: teczka z przymocowanym wewnątrz metalowym urządzeniem do spinania luźnych kartek
skoroszytowy: przymiotnik od: skoroszyt
skorowidz: 1. alfabetyczny spis tematów, terminów, nazwisk itp. przytoczonych w danym dziele wraz ze stronami, na których figurują; indeks 2. rodzaj notesu z umieszczonymi z boku kolejnymi literami alfabetu
skorpena: drapieżna ryba morska z rodziny skorpenowatych
skorpionowy: przymiotnik od: skorpion
skorszy: stopień wyższy od przymiotnika: skory
skorupiakowy: przymiotnik od: skorupiak
skorupik: skorupik jabłoniowy - owad z rodziny tarczników, szkodnik drzew i krzewów owocowych; przecinkowiec
skorupka: mała skorupa
skorupkowy: przymiotnik od: skorupka
skorupowy: przymiotnik od: skorupa
skorzej: stopień wyższy od przysłówka: skoro
skorzęciński: przymiotnik od: Skorzęcin
skos: ukos; 1. powierzchnia ukośna; 2. kawałek tkaniny odcięty ukośnie
skosić: ściąć trawę, zbożę itp. przy pomocy odpowiedniego narzędzia, np. sierpa, czy maszyny, np. kombajnu
skośnica: 1. przyrząd pomiarowy do mierzenia i sprawdzania kątów stożków i klinów w świetle przechodzącym 2. dawniej: linia skośna
skośniej: stopień wyższy od przysłówka: skośnie
skośnik: nierejowy żagiel skośny
skot: moneta obiegowa w Polsce w XII - XIV wieku
skot: dawniej: bydło rogate
skotofor: substancja zmieniająca swoje własności podczas bombardowania elektronami
skotopaska: staropolska nazwy sielanki jako gatunku literackiego
skototron: lampa elektronowa z ekranem o długim czasie poświaty, stosowana w radarach
skotysta: wyznawca, zwolennik skotyzmu
skotyzm: scholastyczny kierunek filozoficzno-teologiczny, opozycyjny wobec tomizmu, uznający prymat woli nad rozumem
skowa: rodzaj klamry używanej do spajania lub przytrzymywania różnego rodzaju elementów drewnianych w budowlanych konstrukcjach
skowronkowy: przymiotnik od: skowronek
skowytający: taki, który skowyta
skóbel: reg.: skobel
skójka: skójka gruboskorupowa; małż
skórkowy: przymiotnik od: skórka
skórnik: 1. potocznie: lekarz chorób skórnych; dermatolog 2. przestarzale: garbarz
skórnik: 1. mały chrząszcz z rodziny o tej samej nazwie; skórniki - rodzina tych chrząszczy 2. skórnik słoniniec - pospolity gatunek chrząszcza, szkodnika magazynów żywnościowych
skórno: cząstka występująca w złożonych przymiotnikach, np. skórno-mięśniowy
skórny: tworzący się na skórze (np. choroby skórne, nabłonek skórny); odnoszący się do skóry (np. torba skórna kangurzycy, lekarz skórny)
skórzano: cząstka występująca w złożonych przymiotnikach, np. skórzano-parciany
skórzany: zrobiony ze skóry zwierzęcej (np. pasek skórzany); odnoszący się do przedmiotów ze skóry (np. przemysł skórzany)
skórzasty: podobny do skóry; w botanice: skórzaste liście - grube, sztywne liście niektórych roślin
skórzecki: przymiotnik od: Skórcz
skra: poetycko o iskrze
skraber: przyrząd do oczyszczania gazu świetlnego z amoniaku
skrablista: zawodnik grający w scrabble; scrabblista
skrablistka: zawodniczka grająca w scrabble; scrabblistka
skrablowy: dotyczący gry scrabble; scrabblowy
skradać: skradać się - zbliżać się po cichu, ukradkiem, tak, aby nie zwrócić niczyjej uwagi; podkradać się
skradający: skradający się - taki, który skrada się
skraj: koniec czegoś, krańcowa część; krawędź, bok
skrajniej: stopień wyższy od przysłówka: skrajnie
skrajniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: skrajny
skrajny: krańcowy; 1. będący radykalnym, występujący w ostrej, ostatecznej postaci (np. skrajne teorie, skrajna nędza) 2. rzadko: będący na skraju czegoś
skraplacz: w technice: urządzenie ochładzające lub skraplające parę
skraść: przywłaszczyć sobie coś, zabrać po kryjomu; ukraść
skrawać: 1. usuwać wierzchnią warstwę poprzez cięcie, krojenie; skrajać 2. w technice: usuwać mechanicznie określoną warstwę z przedmiotu dla nadania odpowiedniej formy, wyglądu
skrawający: taki, który skrawa
skrawek: 1. resztka, pozostałość po krojeniu, cięciu; ścinek, obrzynek, obcinek, okrawek 2. niewielka przestrzeń, najczęściej tworząca brzeg, skraj czegoś; niewielki kawałek
skrecz: przerwanie gry i przyznanie wygranej przeciwnikowi
skreślać: 1. czynić nieważnym przez przeprowadzenie kreski, linii (zwykle w tekście); przekreślać 2. wyrażać coś pisemnie lub przez rysunek 3. przenośnie: spisywać kogoś na straty
skreślający: taki, który skreśla
skreślenie: to, co zostało skreślone
skreślić: 1. uczynić nieważnym przez przeprowadzenie kreski, linii (zwykle w tekście); przekreślić 2. wyrazić coś pisemnie lub przez rysunek 3. przenośnie: spisać kogoś na straty
skręcać: 1. zmieniać kierunek drogi 2. zwijać coś przez kręcenie, plecenie; ukręcać, wić 3. łączyć elementy za pomocą śrub 4. nadawać czemuś spiralny kształt poprzez kręcenie 5. o drodze, rzece itp.: odchylać się pod pewnym kątem
skręcający: taki, który skręca (się)
skręcak: tłocznik do skręcania
skręcenie: miara odchylenia krzywej
skręcić: 1. zmienić kierunek drogi 2. zwinąć coś przez kręcenie, plecenie; ukręcić, uwić 3. złączyć elementy za pomocą śrub 4. nadać czemuś spiralny kształt poprzez kręcenie 5. o drodze, rzece itp.: odchylić się pod pewnym kątem
skręp: mięczak z podgromady ślimaków przodoskrzelnych
skrępować: 1. ograniczyć ruchy, związać 2. zawstydzić kogś, onieśmielać kogoś 3. ograniczyć swobodę działania
skręt: papieros skręcany z marihuany lub tytoniu, joint, dżoint
skręt: 1. zmiana kierunku ruchu; miejsce, w którym zachodzi ta zmiana; ruch powodujący zmianę pozycji; 2. zwój, splot
skrętka: rodzaj kabla sieciowego
skrętnica: nitkowaty glon z klasy sprzężnic
skrętowy: przymiotnik od: skręt
skrobaczka: narzędzie służące do ręcznego lub mechanicznego skrobania, używane w celu wygładzenia, oczyszczenia czegoś
skrobać: 1. drapać czymś ostrym po powierzchni czegoś, zdrapywać wierzchnią warstwę, oczyszczać z czegoś 2. potocznie: pisać 3. skrobać się - drapać się
skrobiawica: nieodwracalna choroba polegająca na odkładaniu się w tkankach swoistego związku białkowego, zwanego amyloidem; zwyrodnienie skrobiowate
skrobiący: taki, który skrobie (się)
skrobiowy: przymiotnik od: skrobia
skrobnąć: 1. drapnąć czymś ostrym po powierzchni czegoś, zdrapać wierzchnią warstwę, oczyścić z czegoś 2. potocznie: napisać 3. skrobnąć się - drapnąć się
skrocz: chód, bieg niektórych zwierząt czworonożnych polegający na stawianiu jednocześnie raz obu nóg prawych, raz lewych; inochód; krocz
skrom: tłuszcz zajęczy, dawniej używany jako środek leczniczy
skromniej: stopień wyższy od przysłówka: skromnie
skromniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: skromny
skroniowy: przymiotnik od: skroń
skroń: część czaszki ssaków
skrośny: skierowany prostopadle do powierzchni czegoś; przenikający na wskroś, w głąb czegoś
skrótowy: przymiotnik od: skrót
skrub: australijska odmiana buszu; scrub
skruber: aparat do usuwania z mieszaniny gazowej zanieczyszczających ją ciał stałych lub cieczy
skrupiać: skrupiać się - skupiać się na kimś, obciążać kogoś
skrupiający: taki, który skrupia się (na kimś, na czymś)
skrupić: skrupić się - spaść na kogoś, skupić się na kimś, obciążyć kogoś
skrupulatniej: stopień wyższy od przysłówka: skrupulatniej
skrupulatniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: skrupulatny
skrutynium: dawniej: a) tajne głosowanie b) śledztwo sądowe
skrwiański: przymiotnik od: Skrwa
skrwileński: przymiotnik od: Skrwilno
skryba: dawn. pisarz, sekretarz, egzegeta Biblii, tłumacz praw, prawnik; gryzipiórek, pisarczyk;
skrycik: chrząszcz z rodziny korników, pożyteczny w gospodarstwie leśnym
skryptorium: pokój do pisania w większych zakonnych ośrodkach produkcji ksiąg
skryptowy: przymiotnik od: skrypt
skrytobójca: ten, kto zabija z ukrycia, podstępnie
skrytokwiatowy: przymiotnik od: skrytokwiat
skrytszy: stopień wyższy od przymiotnika: skryty
skrzeczka: 1. mała żabka wydająca skrzekliwy głos 2. gwarowo: a) skwarka b) przynęta w sidle
skrzelowy: przymiotnik od: skrzela
skrzepowy: przymiotnik od: skrzep
skrzeszewski: przymiotnik od: Skrzeszew
skrzętniej: stopień wyższy od przysłówka: skrzętnie
skrzętniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: skrzętny
skrzydelnik: mięczak zaliczany do rzędu jednoprzedsionkowców, zamieszkujący dna strefy przybrzeżnej mórz tropikalnych
skrzydełkowy: przymiotnik od: skrzydełko
skrzydlak: 1. owoc niektórych drzew, z błonkowatymi wyrostkami w rodzaju skrzydełek, które ułatwiają przenoszenie owocu przez wiatr 2. ryba z rzędu płaszczek
skrzydlica: 1. dawniej: jedna z części składowych większego przedmiotu, sprzętu itp., często ruchoma; skrzydło 2. brunatnica o płaskiej plesze, występująca w morzach północnych
skrzydlik: 1. fałd spojówki narastający na rogówkę, zwykle od strony nosa 2. dawniej: plasterek, płatek czegoś 3. owad dwuskrzydły
skrzydlinka: rzadziej: liche, słabe skrzydło
skrzydłak: workowata sieć z bocznymi ścianami w rodzaju skrzydeł, służących do zagarniania ryb do sieci
skrzydłorzech: pochodzące z Azji drzewo z rodziny orzechowatych
skrzydłoszpon: ptak z rzędu blaszkodziobych
skrzydłowy: przymiotnik od: skrzydło
skrzyniowy: przymiotnik od: skrzynia
skrzynkowy: przymiotnik od: skrzynka
skrzyńcowy: przymiotnik od: skrzyniec
skrzyp: pospolity chwast, zawiera dużo krzemionki, dlatego roztarty w palcach skrzypi (stąd nazwa). Stosowany w zielarstwie, głównie w chorobach skóry
skrzypcowy: przymiotnik od: skrzypiec
skrzypionka: chrząszcz z rodziny stonkowatych, szkodnik zbóż i traw
skrzypłocz: stawonóg z gromady staroraków
skrzypowy: przymiotnik od: skrzyp
skrzyszowianin: mieszkaniec Skrzyszowa
skrzyszowianka: mieszkanka Skrzyszowa
skrzyszowski: przymiotnik od: Skrzyszów
skua: ptak z rodziny wydrzyków
skubać: 1. pociągać coś lekko; 2. wyrywać coś po trochu; 3. o zwierzętach: zrywać pyskiem, dziobem odpowiednią część rośliny i zjadać; szczypać; 4. przen. jeść niewiele; 5. skubać się - pociągać lekko, np. własną brodę
skublica: narzędzie drwala do przesuwania kłód; capina
skucha: niepowodzenie, pomyłka, błąd
skuć: 1. kując, połączyć coś; 2. założyć więźniowi kajdany; 3. potocznie: zbić kogoś
skud: stara srebrna i złota moneta włoska
skufia: czapka duchownych prawosławnych
skul: jednoosobowa łódź półwyścigowa; scull, skull
skulica: przedstawiciel rodziny dwuparców, żyjący w ściółce leśnej i żywiący się butwiejącymi roślinami
skulić: 1. skurczyć, pochylić jakąś część, jakieś częśći ciała; 2. skulić się - przygarbić się, zgiąć członki ciała, przybliżając je do tułowia
skuling: wyścigi na skulach
skull: jednoosobowa łódź półwyścigowa; scull, skul
skulny: siad skulny - pozycja siedząca, z kolanami podkulonymi pod brodę
skumbriowy: przymiotnik od: skumbria
skuner: statek z gaflowym ożaglowaniem, mający od dwóch do siedmiu masztów; szkuner
skunks: 1. ssak drapieżny z rodziny łasicowatych, zwierzę znane ze swojego mechanizmu obronnego, polegającego na wystrzykiwaniu cuchnącej cieczy; śmierdziel; 2. (zazwyczaj w lm) wyprawiona skórka skunksa i ubrania z niej (np. futro)
skunksowy: przymiotnik od: skunks
skup: 1. nabywanie produktów rolnych, surowców wtórnych itp. w celu dalszej odprzedaży lub przetwarzania; skupowanie; 2. punkt, w którym się skupuje jakieś produkty
skupić: 1. zgromadzić coś w jednym miejscu, blisko siebie; 2. skoncentrować, zespolić, np. siły; 3. zgromadzić coś, kupując; 4. skupić się: a) zostać skupionym, zespolonym; b) skoncentrować się, myśleć intensywnie
skupowy: przymiotnik od: skup
Skupsztina: Skupsztyna; nazwa parlamentu w wielu państwach bałkańskich
Skupsztyna: Skupsztina; nazwa parlamentu w wielu państwach bałkańskich
skurczowy: przymiotnik od: skurcz
skurwić: (wulgarne) skurwić się: 1. stać się prostytutką; 2. stać się człowiekiem o niskiej moralności, postąpić niemoralnie, zwykle dla osiągnięcia korzyści materialnej
skurwiel: wulgarnie o człowieku nam niemiłym.
skurwysyn: wulgarne: wyzwisko używane w stosunku do mężczyzn
skurwysyństwo: czyn, postępek podły, nikczemny; również: chuligaństwo, hołota
skusić: 1. zachęcić, zwabić, skłonić do czegoś przez kuszenie; 2. skusić się - zdecydować się na coś kuszącego, dać się do czegoś namówić, ulec
skuteczniej: stopień wyższy od przysłówka: skutecznie
skuteczniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: skuteczny
skuter: rodzaj pojazdu jednośladowego, przypominającego motor
skuterek: zdrobnienie od "skuter"
skutkowy: przymiotnik od: skutek
skuwać: 1. kując, łączyć coś; 2. zakładać więźniom kajdany
skwapliwiej: stopień wyższy od przysłówka: skwapliwie
skwapliwszy: stopień wyższy od przymiotnika: skwapliwy
skwar: wysoka temperatura, upał, żar
skwarek: wysmażony kawałeczek słoniny, boczku; skwarka
skwarka: wysmażony kawałeczek słoniny, boczku; skwarek
skwarkowy: przymiotnik od: skwarek
skwarniej: stopień wyższy od przysłówka: skwarnie
skwarniejszy: stopień wyższy od przymiotnika: skwarny
skwarzący: taki, który skwarzy
skwarzyć: 1. smażyć, topić tłuszcz na ogniu; wysmażać 2. o słonecznych upałach: dokuczać skwarem, przypiekać mocno
skwater: squatter; 1. a) w USA i Australii: osadnik nieposiadający tytułu prawnego; b) w Australii: hodowca owiec dzierżawiący ziemię od państwa; 2. osoba zamieszkująca nielegalnie opuszczone budynki: domy, fabryki itp.
skwer: mały park, zieleń miejska
skweres: daw. kłopot, zmartwienie, ambaras
skwierk: 1. skwierczący głos, skwierczenie; 2. świergot, ćwierkanie; 3. staropolskie: skarga, żal
skwierzynianin: mieszkaniec Skwierzyny
skwierzynianka: mieszkanka Skwierzyny
skwierzyński: przymiotnik od: Skwierzyna
skwir: odgłos wydawany przez mewy
skye: skye terrier, pies pokojowy o długiej głowie ze stojącymi bądź zwisającymi uszami oraz krótkich, prostych kończynach i długiej, szorstkiej sierści koloru srebrzystego lub kremowego; rasa tych psów
skylab: amerykańska stacja kosmiczna wystrzelona na orbitę okołoziemską w 1973 roku
skylight: oszklone okienko w dachu kabiny lub w pokładzie statku dające światło z góry; skajlajt
slab: w hutnictwie: kęs płaski
slabing: 1. ciężka walcarka do walcowania wlewków na kęsiska; zgniatacz 2. dział huty wyposażony w urządzenia do walcowania metali i otrzymywania z nich pewnych wyrobów; walcownia
slajd: fotografia w formie małoobrazkowych przezroczy, przeznaczona do rzutowania na ekran; slide
slajdowy: przymiotnik od: slajd
slalomowy: przymiotnik od: slalom
slams: zwykle w lm - slamsy: dzielnica nędzy na peryferiach metropolii; zniszczone, nędzne domy zamieszkiwane przez ubogich mieszkańców miast; slums (zwykle w lm - slumsy)
slang: gwara, żargon; język używany przez pewną grupę ludzi
slangowy: przymiotnik od: slang
slapstickowy: przymiotnik od: slapstick; slapstikowy
slargando: określenie wykonawcze: zwalniając, rozszerzając; slentando
slawoński: przymiotnik od: Slawonia
sleep: [slip] opcja oszczędnego trybu uruchomienia komputera, polegająca na ograniczeniu wielu jego funkcji i możliwości szybkiego powrotu do pełnego działania
slega: w starych konstrukcjach dachowych: belka opierająca się na szczytowych ścianach budynku
slegowy: przymiotnik od: slega
slentando: określenie wykonawcze: zwalniając, rozszerzając; slargando
slide: fotografia w formie małoobrazkowych przezroczy, przeznaczona do rzutowania na ekran; slajd
sling: napój przyrządzany z odpowiedniego trunku (np. whiskey), cukru i skórki cytrynowej (na zimno) lub gałki muszkatołowej (na gorąco)
slip: 1. urządzenie służące do wodowania niedużych statków oraz wyciągania ich na brzeg; wyciąg; 2. pochylnia do wciągania wielorybów na statki trudniące się procederem ich łowienia
slipy: krótkie, męskie spodenki kąpielowe
sloganowy: przymiotnik od: slogan
slojd: szwedzki system wyrabiania zręczności przez rzemieślnicze prace ręczne
slot: dodatkowe małe skrzydełko zwiększające nośność samolotu
slump: zastój, depresja w gospodarce
slums: zwykle w lm - slumsy: dzielnica nędzy na peryferiach metropolii; zniszczone, nędzne domy zamieszkiwane przez ubogich mieszkańców miast; slams (zwykle w lm - slamsy)



 

 

 

© Copyright by phiii

                                                                   

                                                                                                                                                                       

 

darmowe strony